پیام خراسان

آخرين مطالب

«مغزهای کوچک زنگ زده» یک فیلم پرسرو صدا با محوریت خشونت اقتصادي

«مغزهای کوچک زنگ زده» یک فیلم پرسرو صدا با محوریت خشونت

  بزرگنمايي:

پیام خراسان - «مغزهای کوچک زنگ زده» فیلمی است که موقعیت‌های جدی و خشن را با موقعیت‌های پر سر و صدا و بامزه درآمیخته است و به همین سبب نمی‌توان تصمیم گرفت که لحن فیلم به کدام یک پهلو می‌زند. با نقد فیلم همراه ما باشید
نقد فیلم مغزهای کوچک زنگ زده
«خشونت» از آن دسته موضوعاتی است که در کمتر فیلم ایرانی شاهد آن بوده‌ایم و «مغزهای کوچک زنگ زده» شاید یکی از اولین مهم‌ترین فیلم‌های سینمای ایران باشد که با محوریت خشونت پیش می‌رود. در این فیلم شاهد روایت خانواده‌ای هستیم که در ساده‌ترین لحظات زندگی‌شان به نوعی خشونت دچار هستند و بدترین ناسزاها و بد و بیراه‌ها را نثار هم می‌کنند اما خشونت مورد ادعای فیلم تا چه اندازه از پرداخت درستی برخوردار است و آیا می‌توان آن را جدی گرفت یا نسبتی انسانی با آن برقرار کرد؟

مغزهای کوچک زنگ زده
با آنکه فیلم در یکی از حلبی‌آبادهای کثیف و سیاه جریان دارد اما خوشبختانه صفت «سیاه‌نما» شامل حالش نمی‌شود. پیش از این، شاهد فیلم‌های زیادی در سینمای ایران بوده‌ایم که با بردن دوربین به یکی از نکبت‌بارترین مکان‌ها و روایتی تحقیرآمیز از چند آدم بی‌خاصیت و بی‌دغدغه، سعی در کوبیدن سیاهی بر سر مخاطب و در بهترین حالت گدایی اشک او را داشته‌اند اما خوشبختانه مسئله محوری در «مغزهای کوچک زنگ زده» اصلا سیاهی نیست بلکه خشونت است و نسبت آن با خشونت؛ و این به تنهایی ساخته همون سیدی را یک پله از سایر فیلم‌های سیاه‌نما جلو می‌اندازد. اما مشکل فیلم دقیقا از جایی شروع می‌شود که مسئله خشونت و نسبت آن با شخصیت‌ها و طبعا مای مخاطب، آن قدر که باید توسط فیلم جدی گرفته نمی‌شود. لحن «مغزهای کوچک زنگ زده» در اغلب اوقات بامزه است اما فیلم از دل چنین موقعیت‌هایی می‌خواهد وضعیت جدی و خشنی را بیرون بکشد که هیچ رقمه با لحظات صرفا بامزه‌اش، سنخیتی ندارد.
ادامه این متن بخش‌هایی از داستان فیلم را فاش می‌کند:
فیلم با مونولوگی از زبان شاهین (نوید محمدزاده) آغاز می‌شود و با توجه حضور پر رنگ او در اغلب پلات‌های قصه می‌توان این انتظار را داشت که او سوژه اصلی قصه است و ما نیز قصه را از دیدگاه او دنبال می‌کنیم. متاسفانه نقطه دیدی که منجر به سمپاتی ما با او شود، نه در کارگردانی دیده می‌شود و نه در شخصیت پردازی. آنچه که از شاهین می‌بینیم در بهترین حالت یک آدم پرگو و گاها بامزه است که این صفات شاید باعث شود تا او را صرفا یک تیپ «باحال» بدانیم اما غیر از این هیچ چیز دیگری از او دستگیرمان نمی‌شود. مثلا زمانی که می‌خواهد گوش پسربچه‌ای را ببرد، تردید دارد و نهایتا این کار را نمی‌کند و ما متوجه می‌شویم که خشونت عملا در ذات او نیست ولی این ویژگی در کارگردانی دیده نمی‌شود. به بیانی دقیق‌تر، نقطه دید او به تصویر راه نیافته است. تنها می‌دانیم که روحیات درونی شاهین با خشونتی که در کلام بروز می‌دهد کاملا در تضاد است اما این تضاد شخصیتی در نقطه دید و در تصویر دیده نمی‌شود. در آن سکانس بیش از شاهین، دوربین روی اطرافیانش مکث می‌کند و این یعنی در رساندن تضاد و کشمش درونی او ناتوان عمل می‌کند. عدم تبدیل نقطه دید و روحیات درونی شاهین به تصویر باعث شده است تا بسیاری از کارهایش غیرقابل باور شود.

نوید محمدزاده و فرهاد اصلانی در مغزهای کوچک زنگ زده
بدتر از آن، هیچکدام از این رفتارهای جدی، منشائی در شخصیت‌پردازی شاهین ندارند؛ برعکس آنچه که جای شخصیت‌پردازی را گرفته، پرگویی و خشونت کلامی با لحنی بامزه است. در اغلب لحظات فیلم شخصیت‌ها مدام ناسزا و متلک نثار هم می‌کنند و لحن و ریتم بسیار تند فیلم، باعث می‌شود تا این به اصطلاح خشونت‌های کلامی گاها رنگ کمدی به خود بگیرند ولی زمانی که وارد وضعیت‌های جدیِ فیلم می‌شویم، لحن فیلم بی هیچ تمهیدی از شوخی به جدی تغییر می‌کند. مثلا زمانی که شاهین در وان کثیفی مشغول آفتاب گرفتن است یا سکانسی که پس از داد و بیدادهای بی‌دلیل دوستش را در قهوه خانه‌ای بغل می‌کند، کاملا کمدی جلوه می‌کنند. حال در موقعیتی جدی، وقتی که قتل خواهر در حال رخ دادن است، زیر پتو قایم شدن و انفعال شاهین بیشتر کمدی – آن هم از نوع احمقانه‌اش - است. اگر جدی است، خواستگاه‌اش کجا است؟ تا پیش از آن او تنها در ماشین می‌رقصید یا در وان کثیفش آفتاب می‌گرفت که مخاطب را می‌خنداند. پس از واقعه قتل نیز، جلوی دوستش در قهوه‌خانه دیوانه‌بازی در می‌آورد و باز هم موجب خنده ما می‌شود. خب، اینها برای چه هستند؟ آیا ویژگی غیر از «باحال بودن» و «دیوانه‌بازی» از شاهین به ما داده می‌شود؟ پس انفعال او در زمان قتل نه تنها نقطه دیدی به ما نمی‌دهد بلکه علتی هم در کار نیست.

فیلم مغزهای کوچک زنگ زده
در اغلب لحظات فیلم شخصیت‌ها مدام ناسزا و متلک نثار هم می‌کنند و لحن و ریتم بسیار تند فیلم، باعث می‌شود تا این به اصطلاح خشونت‌های کلامی گاها رنگ کمدی به خود بگیرد وقتی لحن غالب در طول فیلم کمدی – یا در بهترین حالت غیرجدی - باشد، موقعیت‌های جدی نیز ناخواسته کمدی جلوه می‌کنند و فیلم سهوا – یا شاید عمدا! – برخی موقعیت جدی را تبدیل به کمدی می‌کند. به یاد آورید پلانی را که پدر پس از مرگ همسرش، مشت خرما را با ولع در جیبش فرو می‌کند! این پلان با آن پلانی که بر سر جنازه همسرش اشک می‌ریزد اصلا همخوانی ندارد. بنابراین با این رفت و آمدهای متوالی و بی‌دلیل میان موقعیت‌های جدی و شوخی، چطور باید مسائل جدی را در فیلم به معنای سینمایی‌اش جدی گرفت؟ خاطرم هست بسیاری در سینما در سکانس برخورد شاهین در آرایشگاه زنانه، بلند بلند می‌خندیدند! واقعا در آن سکانس چیزی برای خندیدن وجود نداشت اما این واکنش مخاطب هم بی‌دلیل نیست؛ مای مخاطب تنها شاهین و کارهایش را از طریق دیوانه‌بازی‌‌هایش شناخته‌ایم و مدام به آنها خندیده‌ایم، حال در ساده‌ترین لحظات غیر کمدی نیز هنوز تصور و انتظار کمدی از او داریم. این موضوع تایید مشکلی است که پیشتر به آن اشاره کردم. وقتی لحن کمیک بر فیلم غالب شده، موقعیت‌های جدی ناخواسته کمدی جلوه می‌کنند. در حقیقت جایی که باید کمی شخصیت‌پردازی و تحریک سمپاتی مخاطب صورت می‌گرفت، تبدیل به نطق‌های پر سر و صدا و داد و هوارهایی شده که صرفا می‌توانیم به آنها لبخند بزنیم و نه چیزی بیشتر .

مغزهای کوچک زنگ زده
فقدان پرداخت به سایر شخصیت‌های فیلم نیز راه داده است. مثلا برادر کوچک‌تر که هیچ چیز از او نمی‌دانیم به جز دعوایی که آن هم نشان داده نمی‌شود، چطور یک‌باره تصمیم به خفه کردن خواهرش می‌گیرد یا مادری که پس از ناپدید شدن دخترش، ناگهان به شکل خنده‌داری از رخت خواب بلند شده و فحش و ناسزا می‌دهد یا دوست شاهین که از یک سوم پایانی فیلم به بعد، رها می‌شود و علت حضورش نیز در فیلم، به کل نامعین است. ما هیچ چیز جدی از این آدم‌ها نمی‌دانیم و ندیده‌ایم که حال بخواهیم کارهایشان را جدی بگیریم. به جز نوید محمدزاده که متاسفانه هنوز هم در تیپ همیشگی‌اش درجا می‌زند، بازی باقی بازیگران خوب است؛ خصوصا فرهاد اصلانی که با وجود نقص در شخصیت‌پردازی‌اش، از پس تیپی که باید ارائه دهد به خوبی برآمده است.
«مغزهای کوچک زنگ زده» فیلم پر هیاهو و پر سر و صدایی است که خشونتش صرفا در کلام آن هم با لحنی کمیک در قالب متلک و ناسزا بروز می‌کند اما زمانی که باید جدی باشد و کمی مخاطب را نسبت به وقایع فیلم دغدغه‌مند کند، چیزی برای ارائه ندارد. هرگاه به این موضوع شک کرده‌اید، باید از خود بپرسید که آیا حاضر به تماشای دوباره و سه‌باره‌ی فیلم هستید؟ اگر خیر قطعا به این خاطر است که چیز جدی در فیلم برای دنبال کردن نیافتید و اگر بله، احتمالا برای تداعی دوباره‌ی همان لحظات کمدی در فیلم است.
بیشتر بدانید : جشنواره فجر 96: تصاویر نشست خبری مغزهای کوچک زنگ زده : نوید محمدزاده, هومن سیدی و ...
بیشتر بدانید : جشنواره فجر 96: نمودی جذاب از توحش در تیزر فیلم مغزهای کوچک زنگ زده
بیشتر بدانید : هومن سیدی: فرمانبردار بی اطلاعی را داریم که مانند چوپان است + تصاویر
بیشتر بدانید : جدول فروش فیلم ها: تجاوز و پایمال شدن حقوق زنان روی پرده سینما
منبع: zoomg.ir




نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

زندگی و کارنامه هنری پیام صابری و زیبا بروفه + عکس

ایمیدرو 178 میلیارد ریال به معادن خراسان شمالی ابلاغ کرد

برداشت نخستین محصول کینوا از کشتزارهای خراسان شمالی آغاز شد

توزیع چهار تن گوشت گرم وارداتی در بجنورد آغاز شد

15 حلقه چاه غیرمجاز در قاینات مسدود شد

حسین محب‌اهری دوباره در بیمارستان بستری شد

ازدواج دختر خانواده قاتل با پسر خانواده مقتول!!

اختصاص بیش از 3 هزار حلقه لاستیک ناوگان باری به خراسان رضوی

واریز مرحله یازدهم سود فروش سوخت به حساب مرزنشینان استان

توزیع لاستیک میان رانندگان تاکسی در انتظار نهایی شدن است

حمل‌ونقل در آسیای میانه به ریلی شدن سوق پیدا کرده است

27 نقطه پر تصادف در جاده های خراسان جنوبی شناسایی شد

مرگ تدریجی بزرگ‌ترین بادامستان دیم کشور

باند دوم کنارگذر شمالی بجنورد تا پایان سال جاری زیر بار عبور می رود

بالاخره Free Smoke داریم یا نه؟

آرامش قیمت ها به بازار لوازم خانگی بجنورد برگشت

444 میلیارد ریال تسهیلات به عشایر خراسان جنوبی پرداخت شد

10 صحنه غیرمنتظره و غم انگیز در سریال «بازی تاج و تخت»

متخصصان پتروشیمی خراسان مشکل کلوخه شدن اوره را حل کردند

شبنم مقدمی و فرهاد اصلانی در اکران «کلمبوس»

اقدامات محرومیت زدایی نباید جزیره ای باشد

لنگر خشکسالی - عصمت برزجی*

231 پروژه محرومیت زدایی خراسان جنوبی در دست اجرا است

آجیل فروشان خراسان شمالی توان خرید آجیل ندارند

عدم تکمیل کنار گذر شمالی رانندگان مسافربری بجنوردی را محروم از مسافر کرده است

خراسان شمالی نیازمند 20 مرکز خدمات رفاهی جاده ای است

آغاز طرح نظارت ویژه بر بازار شب یلدا

ظرفیت تولید پوشاک رو به بهبود است

قیمت طلا و سکه در بازار مشهد

نقش تاثیرگذار بانک‌ها در مدار کارآفرینی

90 میلیارد تومان برای طرح آبیاری نوین خراسان جنوبی نیاز است

تمام روستاهای خراسان جنوبی مجهز به اینترنت نسل 4 می شوند

ستاره های هالیوود اینهمه پول را چگونه خرج می کنند؟!!

کارت سوخت حتما باید احیا شود

بازیگر «ممنوعه» از این سریال قهر کرد + عکس

اولین عکس منتشر شده از پشت صحنه سریال جدید مهران مدیری

«ژان لوک گدار» آخرین غول بازمانده از سینمای مولف

پرداخت یارانه در بودجه 98 نیاز به بازنگری دارد

شاه‌بیت قانون جدید بانک مرکزی، استقلال آن از دولت است

شافعی: بندهای مختلفی پای فعالان اقتصادی را بسته است

رشد پایدار شرط لازم برای رفع فقر است

احمد توکلی: ممکن است سال آینده با تورم بزرگتری روبه‌رو شویم

تمهیدات استاندار خراسان جنوبی برای آغاز به کار بازارچه میل 73

670 میلیارد ریال به اشتغال روستایی مانه و سملقان اختصاص یافت

فعال سازی مرز میل 73 دنبال می شود

دوبلورهای بزرگی که هنوز در میان ما هستند

تسهیلات ارزی صندوق توسعه ملی به صنتعگران خراسان شمالی نرسید

خراسان جنوبی برای افزایش صادرات سیمان آمادگی دارد

زمین و آب مناطق ویژه اقتصادی خراسان جنوبی فراهم شد

4 هزار تن علوفه در نهبندان توزیع شد