پیام خراسان

آخرين مطالب

سیراب از میرآب فرهنگي

سیراب از میرآب

  بزرگنمايي:

پیام خراسان - بیرجند - سنت آبگیری آب انبارها از گذشته های دور هنوز هم رواج دارد و هر سال اوایل دی ماه «میرآب ها» آن را به اجرا در می آورند و با این سنت حسنه، آب انبار سیراب محبت میرآب می شود.
  شهرستان سرایان در 160 کیلومتری مرکز خراسان جنوبی با داشتن آب انبارهای فراوان که 14 باب آن در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده، لقب سرزمین آب انبارها را به خود گرفته است و بزرگترین آن آب انبار پایین سرایان نام دارد.
آب انبارها بناهایی عام المنفعه ای هستند که در مناطق خشک و بیابانی از اهمیت ویژه ای برخوردارند و هنوز برخی از این سازه های قدیمی مورد استفاده قرار می گیرد.
آب انبار «کاروانسرای سرایان» جزو آب انبارهایی است که از سلامت زیادی برخوردار بوده و آب مصرفی آن از قنات معروف زابر در فصل زمستان تامین و در فصول گرم سال از آن استفاده می شود. علاوه بر این، پنج آب انبار دیگر نیز در شهر سرایان وجود دارد.
یکی از سنت هایی که برای زنده نگه داشتن آب انبار انجام می شود آبگیری آن در شب های سرد زمستان است و این کار توسط گروهی از مردم که به «میرآب» معروف هستند، انجام می شود.
میرآب ها این سنت را از گذشتگان به ارث برده اند و هر سال با شور و شوق به آن اهتمام می ورزند تا این رسم کهن همچنان پابرجا بماند.
مسئول نمایندگی میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری سرایان درباره شیوه آبگیری آب انبارها گفت: میرآب ها ابتدا ته مانده آب موجود در مخازن را تخلیه و سپس داخل مخزن را لایروبی و تمیز می کنند.
محمد عرب افزود: بعد از این مرحله تمیزسازی مسیر آب قنات تا سر منشاء اصلی، انجام و با مردم اطراف قنات برای رعایت مسائل بهداشتی هماهنگ می شود تا آب کثیف نشود.
وی بیان کرد: در گذشته مسیرهای داخل شهر نیز تمیز می شد تا به مخزن برسد ولی الان با استفاده از لوله‌های پلاستیکی آب به داخل مخزن هدایت و این لوله ها فقط در داخل شهر استفاده می شود.
مسئول نمایندگی میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری سرایان یادآور شد: میرآب ها از اواخر شب که معمولا شب های سرد سال است در مسیر قنات رفت و آمد می کنند تا حیوانات به جوی آب نزدیک نشوند.
وی ساعت آبگیری را حدود 11 شب تا چهار صبح عنوان کرد و گفت: تا زمانی که همه آب انبارها آبگیری شوند این کار ادامه پیدا می کند.
به گفته عرب، میرآب ها عقیده دارند آبگیری حتما باید در شب های سرد انجام شود تا بر خنکای آب در تابستان داغ بیفزاید.
او ادامه داد: نکته جالب توجه هنگام آبگیری بزرگترین آب انبار شهرستان (آب انبار کاروانسرا) این است که شب هایی که این آب انبار آبگیری می شود مردم محلی جلوی آب انبار و بازار میثم جمع می شوند و مراسم سنتی کف زنی را اجرا می کنند.
مسئول نمایندگی میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری سرایان خواندن چهار بیتی و پذیرایی از میرآب ها را بخشی از مراسم آبگیری آب انبار در سرایان عنوان کرد و افزود: وقتی آب قنات به محل آب انبار رسید ابتدا به مدت یک ساعت آب به مسیر جوی کشاورزی هدایت و پس از اینکه زلال و تمیز شد، وارد مخزن می شود.
** ثبت آبگیری آب انبارهای سرایان در فهرست میراث معنوی
مسئول حوزه پژوهش و مطالعات اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان جنوبی نیز با اشاره به ثبت سنت آبگیری آب انبارهای سرایان در فهرست میراث فرهنگی ناملموس کشور گفت: در گذشته مخازن با استفاده از نیروی حیوان و چرخ و هم اکنون به وسیله پمپ برقی تخلیه می شود.
سید احمد برآبادی در گفت و گو با خبرنگار ایرنا اظهار داشت: مخزن آب انباردارای یک شیر تخلیه است که حدود 60 سانتیمتر بالاتر از کف نصب شده است اما در کف آن هم یک لوله سفالی به نام «تن بوشه» (لوله سفالی برای انتقال فاضلاب) وجود دارد که برای تخلیه آب باقیمانده و گل و لای آن استفاده می شود.
وی افزود: افرادی که برای تمیز کردن داخل مخزن انتخاب می شوند از طریق پنجره منتهی به مخزن به داخل آن می روند و ورود به این مخزن عمیق با طناب میسر است.
مسئول حوزه پژوهش و مطالعات اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان جنوبی یادآور شد: این رسم و آیین ششم دی ماه 95 در فهرست آثار معنوی کشور (ناملموس) به ثبت رسید.
وی گفت: بیشتر آب انبارهای شهرستان سرایان به دوران صفوی تعلق دارد و مهمترین عناصر معماری آن که شامل سر در ورودی، پلکان، پاشیر و مخزن است در این سازه آبی دیده می شود.
از حدود 2 هزار و 200 اثر شناسایی شده فرهنگی، تاریخی و طبیعی خراسان جنوبی تاکنون حدود 860 اثر برای محافظت و نگهداری در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد.
همچنین باغ اکبریه بیرجند، قنات بلده فردوس، بیابان لوت و حوله بافی خراشاد میراث جهانی خراسان جنوبی هستند.
 





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

شش روستای سبزوار میزبان گردشگران نوروزی هستند

برگزیدگان نخستین جشنواره ملی آکاپلای آوای رضوان معرفی شدند

بیش از 522 هزار زائر به بقاع متبرکه خراسان رضوی وارد شدند

اتوبوس گردشگری در کاشمر به راه افتاد

نگاهی به جاذبه های تاریخی و طبیعی تربت حیدریه

هدیه نوروزی استاندار خراسان جنوبی به خبرنگاران

مقبره عارف پالان‌دوز

بیوگرافی سینمایی جهان‌پهلوان «غلامرضا تختی»

11 میلیون نفر شب اقامت در نوروز 98 ثبت شد

کمرمقبولا؛ نخستین پارک سنگ نگاره های ایران

بردسکن دیار تاریخ و فرهنگ کهن

جغتای خطه ای سرسبز با جاذبه های طبیعی بی نظیر

5.6 میلیون مسافر و زائر وارد خراسان رضوی شدند

رونق تولید با تکیه بر ظرفیت های داخل محقق می شود

جشن نوروزگاه در جنوب خراسان رضوی برگزار شد

مصلای سبزوار آماده اسکان زائران نوروزی شد

جاذبه های تاریخی تایباد در انتظار میزبانی گردشگران

بنای تاریخ رباط شرف نماد هنر آجرکاری ایرانی

بیش از 7 میلیون مسافر از جاذبه های گردشگری کشور بازدید کردند

جشنهای نوروزگاه در خراسان رضوی آغاز شد

جاذبه های کلات، دیار نام آشنای تاریخ

مسجد ملک زوزن نگین معماری تاریخی

برای نخستین بار در خراسان شمالی، خیابان غذا در بجنورد راه اندازی شد

پیام نوروزی رئیس جهاددانشگاهی خراسان شمالی

قنات قصبه گناباد شاهکار آبی منحصر به فرد در جهان

تولیت آستان قدس رضوی: نباید سرمایه اجتماعی را از دست داد

بیانیه گام دوم انقلاب منشوری از آغاز خودسازی است

آیین تحویل سال نو در جوار بارگاه رضوی برگزار شد

سفر به مشهد خاطره ای به یاد ماندنی

پایمردی را در راه اهداف و آرمان ها نشان دهیم

31 هزار و 865 نفر در مساجد خراسان رضوی معتکف شدند

60 المان نوروزی در سبزوار نصب شد

علفه سنت یک روز مانده به عید در تربت حیدریه

نگاهی به جاذبه های تاریخی تربت جام

پای هفت سین معنویت

آغاز مراسم اعتکاف در خراسان شمالی

مراسم اعتکاف در جوار بارگاه منور رضوی آغاز شد

عطر علوی در حرم مطهر رضوی پیچید

آسبادهای نشتیفان خواف به خدمت گرفتن هنرمندانه باد

25 مسجد غرب خراسان رضوی میزبان معتکفان است

نخستین جشنواره سمنو در کاشمر برگزار شد

اسکان مسافران نوروزی در مدارس خراسان رضوی آغاز شد

18 هزار خراسانی راهی سفر راهیان نور شدند

امام علی(ع) بهترین الگوی تربیتی خانواده هاست

تامین فضای آموزشی در بیرجند نیازمند همکاری خیران است

نمایشگاه عکس میراث ماندگار در بیرجند گشایش یافت

کوزه بلاگردان

آیین نوروزخوانی در بیرجند اجرا شد

یاحقی: چهارشنبه آخر سال، جشن نور و روشنی است+ ویدئو

مهم‌ترین اخبار فرهنگی و هنری ایسنا- منطقه خراسان در سال 97