پیام خراسان

آخرين مطالب

سیراب از میرآب فرهنگي

سیراب از میرآب

  بزرگنمايي:

پیام خراسان - بیرجند - سنت آبگیری آب انبارها از گذشته های دور هنوز هم رواج دارد و هر سال اوایل دی ماه «میرآب ها» آن را به اجرا در می آورند و با این سنت حسنه، آب انبار سیراب محبت میرآب می شود.
  شهرستان سرایان در 160 کیلومتری مرکز خراسان جنوبی با داشتن آب انبارهای فراوان که 14 باب آن در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده، لقب سرزمین آب انبارها را به خود گرفته است و بزرگترین آن آب انبار پایین سرایان نام دارد.
آب انبارها بناهایی عام المنفعه ای هستند که در مناطق خشک و بیابانی از اهمیت ویژه ای برخوردارند و هنوز برخی از این سازه های قدیمی مورد استفاده قرار می گیرد.
آب انبار «کاروانسرای سرایان» جزو آب انبارهایی است که از سلامت زیادی برخوردار بوده و آب مصرفی آن از قنات معروف زابر در فصل زمستان تامین و در فصول گرم سال از آن استفاده می شود. علاوه بر این، پنج آب انبار دیگر نیز در شهر سرایان وجود دارد.
یکی از سنت هایی که برای زنده نگه داشتن آب انبار انجام می شود آبگیری آن در شب های سرد زمستان است و این کار توسط گروهی از مردم که به «میرآب» معروف هستند، انجام می شود.
میرآب ها این سنت را از گذشتگان به ارث برده اند و هر سال با شور و شوق به آن اهتمام می ورزند تا این رسم کهن همچنان پابرجا بماند.
مسئول نمایندگی میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری سرایان درباره شیوه آبگیری آب انبارها گفت: میرآب ها ابتدا ته مانده آب موجود در مخازن را تخلیه و سپس داخل مخزن را لایروبی و تمیز می کنند.
محمد عرب افزود: بعد از این مرحله تمیزسازی مسیر آب قنات تا سر منشاء اصلی، انجام و با مردم اطراف قنات برای رعایت مسائل بهداشتی هماهنگ می شود تا آب کثیف نشود.
وی بیان کرد: در گذشته مسیرهای داخل شهر نیز تمیز می شد تا به مخزن برسد ولی الان با استفاده از لوله‌های پلاستیکی آب به داخل مخزن هدایت و این لوله ها فقط در داخل شهر استفاده می شود.
مسئول نمایندگی میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری سرایان یادآور شد: میرآب ها از اواخر شب که معمولا شب های سرد سال است در مسیر قنات رفت و آمد می کنند تا حیوانات به جوی آب نزدیک نشوند.
وی ساعت آبگیری را حدود 11 شب تا چهار صبح عنوان کرد و گفت: تا زمانی که همه آب انبارها آبگیری شوند این کار ادامه پیدا می کند.
به گفته عرب، میرآب ها عقیده دارند آبگیری حتما باید در شب های سرد انجام شود تا بر خنکای آب در تابستان داغ بیفزاید.
او ادامه داد: نکته جالب توجه هنگام آبگیری بزرگترین آب انبار شهرستان (آب انبار کاروانسرا) این است که شب هایی که این آب انبار آبگیری می شود مردم محلی جلوی آب انبار و بازار میثم جمع می شوند و مراسم سنتی کف زنی را اجرا می کنند.
مسئول نمایندگی میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری سرایان خواندن چهار بیتی و پذیرایی از میرآب ها را بخشی از مراسم آبگیری آب انبار در سرایان عنوان کرد و افزود: وقتی آب قنات به محل آب انبار رسید ابتدا به مدت یک ساعت آب به مسیر جوی کشاورزی هدایت و پس از اینکه زلال و تمیز شد، وارد مخزن می شود.
** ثبت آبگیری آب انبارهای سرایان در فهرست میراث معنوی
مسئول حوزه پژوهش و مطالعات اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان جنوبی نیز با اشاره به ثبت سنت آبگیری آب انبارهای سرایان در فهرست میراث فرهنگی ناملموس کشور گفت: در گذشته مخازن با استفاده از نیروی حیوان و چرخ و هم اکنون به وسیله پمپ برقی تخلیه می شود.
سید احمد برآبادی در گفت و گو با خبرنگار ایرنا اظهار داشت: مخزن آب انباردارای یک شیر تخلیه است که حدود 60 سانتیمتر بالاتر از کف نصب شده است اما در کف آن هم یک لوله سفالی به نام «تن بوشه» (لوله سفالی برای انتقال فاضلاب) وجود دارد که برای تخلیه آب باقیمانده و گل و لای آن استفاده می شود.
وی افزود: افرادی که برای تمیز کردن داخل مخزن انتخاب می شوند از طریق پنجره منتهی به مخزن به داخل آن می روند و ورود به این مخزن عمیق با طناب میسر است.
مسئول حوزه پژوهش و مطالعات اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان جنوبی یادآور شد: این رسم و آیین ششم دی ماه 95 در فهرست آثار معنوی کشور (ناملموس) به ثبت رسید.
وی گفت: بیشتر آب انبارهای شهرستان سرایان به دوران صفوی تعلق دارد و مهمترین عناصر معماری آن که شامل سر در ورودی، پلکان، پاشیر و مخزن است در این سازه آبی دیده می شود.
از حدود 2 هزار و 200 اثر شناسایی شده فرهنگی، تاریخی و طبیعی خراسان جنوبی تاکنون حدود 860 اثر برای محافظت و نگهداری در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد.
همچنین باغ اکبریه بیرجند، قنات بلده فردوس، بیابان لوت و حوله بافی خراشاد میراث جهانی خراسان جنوبی هستند.
 





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

سریال ممنوعه کپی از «سریال شهرزاد» یا «عاشقانه»؟!

23 طرح خیرساز در خراسان جنوبی بهره برداری شد

شب های فرهنگی و هنری خراسان شمالی برگزار می شود

«آینه‌های روبه‌رو» در نگارخانه گلستانه

«گاهی نگاهی» در نگارخانه فردوسی

ولایتی: کشورهای منطقه خواستار راه اندازی دانشگاه آزاد هستند

2 عضو هیات علمی دانشگاه فردوسی از سرآمدان علمی کشور شدند

کتابخانه های بیرجند کیفی سازی می شود

درخشش پردیس کتاب مشهد در پانزدهمین جشنواره نقد کتاب

قسمت سوم «جان ویک» به زودی در سینماهای جهان

«بی‌حرف تا برف» در گالری رادین

عناوین روزنامه های دوم بهمن ماه در خراسان رضوی

جستجوی نشاط اجتماعی با رجوع به فرهنگ عامه

ارسال بسته‌های دیجیتال حرم رضوی به نهادهای فرهنگی

اعلام فراخوان دومین دوره جشنواره ایده‌پروری گردشگری مشهد

برگزاری آزمون ورودی طرح تربیت دانشجو معلم قرآن کریم در خراسان‌شمالی توسط جهاددانشگاهی

نکات جالب تریلر فصل هشتم Game of Thrones؛ از پَر مرموز تا رازهای استارک ها

تماشاخانه شمس بجنورد میزبان "دن کامیلو"

باستان شناس بین المللی در بجنورد کارگاه آموزش تخصصی برگزار می کند

دبیرخانه شورای فرهنگ و هنر روستا و عشایر در خراسان شمالی راه اندازی شد

آیت الله سیدان: جامعیت خطبه‌های حضرت فاطمه(س) بی‌نظیر است

زنگ خطر برای تئاتر خراسان در آستانه‌ برگزاری سی‌وهفتمین جشنواره تئاتر فجر

مسجد جامعی: عشق مردم به حضرت زهرا(س) سبب بسط آثار مرتبط با ایشان است

عناوین روزنامه های خراسان رضوی در اول بهمن ماه

ثبت نام آیین اعتکاف از سوی آستان قدس رضوی آغاز شد

دوره آموزش مبلغان تقریبی خراسان در مشهد برگزار شد

تعیین دقیق زادروز فردوسی فاقد سندیت تاریخی است

916 هزار متر مربع فضای آموزشی در خراسان رضوی مورد نیاز است

سه سینما در مشهد به نمایش فیلم های جشنواره فجر اختصاص یافت

29 میلیون گردشگر از جاذبه های تاریخی خراسان رضوی دیدن کردند

اینجا شبیه ارگ بهارستان نیست

جشنواره ملی تالاب در خراسان جنوبی برگزار می شود

سهم دانشگاه بیرجند از اعتبارات طرح توازن صفر است

209 روستای محروم خراسان شمالی زکات نمی پردازند

فعالیت 36 اقامت‌گاه بوم‌گردی دارای مجوز در استان

تزئینات معماری بارگاه حضرت رضا(ع)، کتاب شد

«سندرم پای بی قرار» در پردیس تئاتر مستقل

ساز خنیاگر موسیقی اصیل ایران خاموش نمی شود

برپایی نمایشگاه دستاوردهای چهل ساله انقلاب در خراسان شمالی

سی و هفتمین جشنواره فیلم فجر در خراسان شمالی

سهم نیم درصدی کتابخانه ها از محل عوارض شهرداری واریز نمی شود

حلم وبردباری حضرت زهرا(س) باید الگوی زنان امروز باشد

نقش های جدی حسین محب اهری در تلویزیون/ از سربداران تا معمای شاه

کتابخانه جاجرم تبدیل به مخزن کتاب شده است

«چراغی در زیر شیروانی» در تماشاخانه شمایل

مشهد در یک‌قدمی برگزاری کامل جشنواره فیلم فجر

حرم مطهر امام رضا(ع) حال و هوای فاطمی گرفت

36 اقامتگاه بوم ‌گردی در خراسان رضوی فعال است

ساخت 48 کلاس درس در سبزوار آغاز شد

9500 دانش آموز خراسان جنوبی از شیر رایگان بهره مند می شوند