پیام خراسان

آخرين مطالب

یادداشتی به بهانه بازپیرایی میدان راه‌آهن؛

مشهد شهر من می‌شود؟ مقالات

مشهد شهر من می‌شود؟

  بزرگنمايي:

پیام خراسان - ادامه روند بازگرداندن هویت از دست رفته شهر می‌تواند روزی را برساند که مشهدی‌ها با افتخار بگویند «اینجا شهر من است».
  هویت «حقیقت شیء یا شخص که مشتمل بر صفات جوهری او باشد؛ شخصیت؛ ذات» و همچنین «هستی؛ وجود» معنی می‌شود. همه ما به دنبال هویت خود هستیم و هرجا آن را می‌یابیم خوشنود و مسرور می‌شویم و در نبودش احساس کمبود می‌کنیم.
یکی از جنبه‌های قوی هویتی ما از شهر و کشوری که در آن زندگی می‌کنیم سرچشمه می‌گیرد و معمولاً هویت شهر بخش مهمی از هویت شهروندانش را تشکیل می‌دهد. با هر تخریب و هر تغییر گویی بخشی از هویت آن شهر همراه با هویت مردمانش از بین می‌روند و هرگاه از سازه‌ای درخور، در راستای هویت‌بخشی به شهر رونمایی می‌شود مردمانش آن را از خود می‌دانند. مسئله‌ای که ساکنان شهرهای بزرگ در سال‌های اخیر سوی منفی آن را با تمام وجود خود احساس کرده‌اند.
صبح از خواب پا می‌شوید و در عین ناباوری می‌بینید که درختانی خیابانی که سال‌ها هر روز از میانشان می‌گذشتید وجود ندارند، پا در محله‌ای می‌گذارید و مغازه‌هایی که سال‌ها از آن‌ها خرید می‌کردید دیگر نیستند، چشم به میدانی می‌دوزید که سال‌ها در میان رفت‌وآمدها به آن می‌نگرستید و با نرده‌هایی که روی آن‌ها نوشته شده «از صبر و شکیبایی شما شهروندان گرامی در طول احداث پروژه ... متشکریم» محاصره شده است. هر روز انگار قطعه‌ای از هویت خود را گم کرده‌اید و روزی چیزی در ذهنتان می‌گوید «این‌جا شهر من نیست!»
سرعت این تخریب‌ها و تغییرات در سه دهه گذشته در شهر مشهد –به ویژه با روی کار آمدن مدیران پروژه‌نگر و توسعه‌گرا- به قدری بالا رفت که دیگر تقریباً چیزی از هویت مشهدی‌ در شهر باقی نماند، مگر معدود مکان‌هایی که کافیست گذر مترو بر آن‌ها بیفتد یا طرح احداث پلی بر روی آن داده شود تا به سادگی تخریب شوند.
شاید بتوان آغاز تخریب هویت تاریخی مشهد را سال‌های دهه 70 و اجرای طرح توسعه حرم مطهر رضوی عنوان کرد. همزمان با اجرای این طرح بسیاری از بناهای قدیمی و تاریخی اطراف حرم تخریب شدند. گام دوم تخریب هویت تاریخی مشهد با آغاز ساخت قطارشهری مشهد کلید خورد. ساخت قطارشهری مشهد که هم‌اکنون نیز ادامه دارد باعث تخریب بسیاری از میادین و خیابان‌های خاطره‌انگیز شهر همچون پارک خطی میان بولوار وکیل‌آباد، بولور ملک‌آباد، میدان آزادی و... شده است.
پس از آن نیز به فراخور پروژه‌ها و ساخت و سازها هر کجا خاطره‌ای وجود داشته است تخریب یا تعطیل شده است؛ از تخریب میدان شهدا گرفته تا تعطیلی کوهستان پارک شادی! 
این دیدگاه، اما در سال‌های اخیر و پس از تخریب‌های گسترده و بی‌توجهی به هشدارهای متعدد کارشناسان و رسانه‌ها، این روزها تغییراتی به خود دیده است و در بیانات و برخی اقدامات مدیریت شهری می‌توان توجه به بازگرداندن هویت از دست رفته شهر را مشاهده کرد.
در دوره جدید مدیریت شهری و با انتخاب قاسم تقی‌زاده خامسی به عنوان شهردار مشهد از سوی شورای پنجم وی «بازگرداندن هویت تاریخی و فرهنگی شهر مشهد» را از جمله مهم‌ترین وظایف شهرداری عنوان کرد و بر این اساس طرح‌هایی چون بازپیرایی میدان سعدی و میدان راه‌آهن که سال‌ها به علت ساخت مترو از میان رفته بودند را کلید زد. ساخت پاتوق‌های محله و اقدام برای بازگشایی کوهستان پارک شادی -هنوز به نتیجه نرسیده است- را نیز می‌توان از دیگر اقدامات وی در این راستا برشمرد.
البته در این میان با وجود این‌که شهرداری در گفتار بر حراست و بازسازی از آثار تاریخی شهر به منظور حفظ هویت مشهد تأکید می‌کرد، اقداماتی مانند تخریب مسجد تاریخی معجردار عظم شهرداری بر توقف تخریب‌ها و توجه به آثار تاریخی و هویتی شهر را با سئوال‌هایی جدی مواجه کرد.
عمر شهرداری تقی‌زاده خامسی طولانی نبود تا بتوان به نتیجه‌گیری دقیقی میان حرف تا عمل او رسید، با این حال باید دید محمدرضا کلایی، شهردار جدید مشهد نیز که خود را ادامه دهنده راه شهردار پیشین می‌داند در عمل تا چه میزان به بازگرداندن هویت شهر اولویت می‌دهد. 
در این راستا می‌توان اهتمام شهرداری و شهردار جدید مشهد بر تکمیل پروژه‌های نظیر بازپیرایی و بازسازی میدان راه‌آهن که می‌تواند التیام بخش زخم‌هایی که در طول سالیان گذشته بر هویت شهر زده شده باشد را مثبت ارزیابی کرد.
در مجموع با وجود تغییرات و تمام فراز و نشیب‌ها رویکرد جدید مدیریت شهری مشهد که با چاشنی توجه به هویت شهری همراه است دلگرم کننده است. باید منتظر ماند و دید این روند چگونه ادامه پیدا می‌کند و آیا روزی خواهد رسید که مشهدی‌ها به مشهدی بودن خود افتخار کنند؟
نیما رهنما، خبرنگار ایسنا-منطقه خراسان





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

نفس‌هایی که اسیر ثانیه‌ها می‌شوند

راهبرد «خیمه بزرگ»، طنابی بر گلوی اصلاحات

مدیریت میدانی و میان مردم

سازهایی که در پیاده رو آهنگ بلاتکلیفی می نوازد

عناوین روزنامه های خراسان رضوی در 23 مرداد

نیمه پنهان فرزان

انتخاب رشته ترفندی برای سرکیسه کردن داوطلبان ورود به دانشگاه

این منورالفکران خناس و مکاره...

«زن آقا» روایتی از زندگی طلاب

داورزن؛ سرزمین آبشار و کویر

عناوین روزنامه های خراسان رضوی در پانزدهم مرداد

عناوین روزنامه های چهاردهم مرداد خراسان رضوی

عناوین روزنامه های خراسان رضوی در دوازدهم مرداد

خاطرات مرد شنی

روایت زن کارآفرین خراسان‌شمالی از تعدیل شدن در اداره تا نان رساندن به 700 نفر در سال

چگونه گوش خوبی باشیم؟

داغ کرم گلوگاه بر مزارع انار

پای قوانین در میدان معادن لنگ می زند/گلایه معدن کاران از مجریان

نیزارهای اترک، پای در آب و سر در آتش

سرنوشت اتحادیه هتلداران خراسان رضوی در انتظار تعیین تکلیف قانونی

خودنمایی به قیمت جان

دستان پرتوان

تحریف شناختی چیست و باید با انسان‌های منحرف چه کنیم؟

لذت آفتاب کویر در خنکای باغ و عمارت+عکس

بیابان لوت سه سال پس از جهانی شدن

«خورشید» نردبانی برای توسعه/ 3 میلیارد درآمد از 320 روز آفتابی

کشت گلخانه ای راهی برای رونق تولید و حفظ آب

تن رنجور میراث فرهنگی زخمی یادگاری نویسی

سهم مشهدی ها از زیارت حرم مطهر رضوی

عناوین روزنامه‌های بیست و چهارم تیر ماه خراسان رضوی

مراقب باشید مشمشه نگیرید

پلاکاردهایی از جنس خواسته‌ها/ فریادهایی که شنیده نشد

آیا قیمت موبایل به ثبات می‌رسد؟

بی مهری، کمر "کمرمقبولا" را خم کرده است

بیابان، بومی از هزار جلوه زیبا

مدلینگ کودکان در وبگردی لاکچری مادران

صاحبخانه خوب

مجموعه تاریخی مفخم بجنورد با نوروز رخ می‎نماید

اکسیر اشتغال در گلخانه‌ها

از آبادی‌های باصفا تا اَبَرروستاهای حاشیه مشهد

عناوین روزنامه های شانزدهم تیر ماه خراسان رضوی

حرکت پرشتاب برای تداوم توسعه استان ها

خشونتی که در فرهنگ ایرانی رخنه می‌کند

عناوین روزنامه های پانزدهم تیر ماه خراسان رضوی

سرهای تراشیده زخم‌های بیش‌تری دارند

فریاد سرخُنگ از گردشگری بدون زیرساخت

بذر مهربانی در«گل نی»گل داد/ارمغانی به طعم عسل برای کودکان ذکری

موانع داخلی و خارجی رشد صنعت در خراسان رضوی

سَراب ترسالی

عناوین روزنامه های خراسان رضوی در یازدهم تیر ماه