پیام خراسان

آخرين مطالب

نگاهی به جاذبه های تاریخی تربت جام فرهنگي

نگاهی به جاذبه های تاریخی تربت جام

  بزرگنمايي:

پیام خراسان - مشهد- تربت جام در شمال شرقی ایران با فاصله 165 کیلومتری از مشهد در استان خراسان رضوی قرار دارد و نام آن از شیخ احمد جام که در این شهرمدفون است گرفته شده است.
این دیار از روزگار باستان تاکنون به نامهای گوناگونی چون بوزگان، بوزیگان، بوزجان، پوچکان، زام، سام، جام، تربت شیخ جام و تربت جام خوانده شده است.
شهری باستانی به نام بوزیگان یا بوزگان از سده سوم پیش از میلاد تا سده دوم هجری قمری در کنار شهر کنونی وجود داشته که ظاهرا در اثر زلزله از بین رفته است و شهر کنونی از حدود سده سوم هجری قمری ایجاد شده و اندک‌ اندک گسترش یافته است.
* آرامگاه شیخ احمد جامی
آرامگاه شیخ احمد جامی در حاشیه شمال غربی شهرستان تربت جام در کنار مقبره و مسجد خواجه عزیزالله در محله‌ای به نام سعدآباد قرار دارد.
این بقعه در واقع یک مجموعه است که از بخشهای مختلفی چون مقبره شیخ احمد، ایوان، گنبدخانه، مسجد کرمانی، گنبد سفید، مسجد عتیق، مدرسه امیر جلال‌الدین فیروزشاهی و مسجد جامع نو تشکیل شده است.
* آرامگاه شاه قاسم انوار
سید معین ‌الدین علی‌ بن نصیرهارون ابوالقاسم حسینی سرابی تبریزی یکی‌ از صوفیان وشاعران بزرگ سده هشتم و نهم هجری قمری است و مقبره وی از آثار دوران امیر علی شیرنوایی است.
* مسجد زیرزمینی
این اثر که در واقع آخرین بنا از ابنیه موجود در مجموعه معماری مزار شیخ احمد جام محسوب می‌شود در مجاورت فضای ورودی و جنب آب‌ انبار قرار دارد.
مسجد زیرزمینی یا زمستانی پایین‌تر از سطح معابر و گذرگاههاست و ساختار آن گویای هویت و اصالت این بناست.
* سنگ قبر صندوقی
این سنگ قبر صندوقی شکل در حال حاضر در ضلع شمال غربی مرقد شیخ احمد جام قرار داد. جنس آن از سنگ خارا و تزئینات سطح آن شامل مقرنسهای ظریف و نقوش گیاهی است و بر روی آن به خط نسخ عباراتی نگاشته شده است.
* مدرسه امیر شاه ملک
امروزه از بنای موسوم به مدرسه امیر شاه ملک اثری بر جای نمانده و گویا بانی آن امیر شاه ملک درسال 829 هجری قمری وفات کرده است. او یکی از امرای کلان و معتبر تیمور گورکانی بوده است که نامش در کتیبه مسجد شاه در مشهد هم دیده می‌شود.
در حال حاضر در محل بنای امیر شاه ملک مدرسه‌ای قرار دارد که طلاب علوم دینی درآن مشغول به تحصیل هستند.
* گنبد فیروزشاهی
یکی از بناهای مشرف بر صحن مزار شیح جام گنبد فیروز شاهی است. این بنا در ضلع غربی مجموعه قرار دار و دارای نقشه‌ای چلیپایی شکل و چهار ایوانی است که بر فراز آن گنبدی بلند به رنگ فیروزه‌ای قرار دارد و امروزه همچنان به گنبد سبز معروف است.
* بنای آب انبار
مجاورت درگاه ورودی مزار شیخ جام آب‌انباری آجری قرار دارد. بر طبق کتیبه موجود و ماده تاریخ مصرع آخر ابیات، بنا در سال 1010 هجری قمری به سعی و اهتمام شخصی به نام "فیروز جنگ‌ ابن حسین" از بزرگان دوران شاه عباس صفوی ساخته شده است. اما ورودی آن متعلق به اوایل دوران معاصر است.
کتیبه دیگر این آب‌انبار به مرمت آن در دوره ناصر‌الدین شاه قاجار اشاره دارد.
* گنبدخانه
گنبد خانه پیش از بناهای دیگر توسط اعقاب سلطان سنجر سلجوقی به سال 633 هجری قمری پایه‌ریزی شد و به همت غیاث‌الدین محمد ابوبکر کرت توسعه یافت. ساختار معماری گنبد خانه یادآور طرح مقبره سلطان سنجر در مرو است.
* مسجد کرمانی
ظاهرا نام آن منسوب به سازنده بنا یعنی خواجه زکی‌ ابن محمد ابن مسعود کرمانی است. زیباترین عنصر معماری این مسجد یعنی محراب گچبری و نفیس آن از شاهکارهای قرن هشتم هجری است.
* مسجد جامع نو
این مسجد در جانب غربی مزار شیخ احمد جام واقع است که با یک مقصوره چلیپا شکل و شبستانهای ستون‌دار طرفین صحن، فضایی مذهبی را شکل می‌دهد. رواق شرقی این بنا با مسجد عتیق پیوند خورده و ظاهرا تنها بخش قدیمی مسجد گنبد مقصوره است که توسط جلال الدین فیروز شاه به سال 846 هجری قمری بنا نهاده شده است. در بخش خلفی دیوار گنبد خانه کتیبه‌ای بر جای مانده که حاوی نام معمار بنا و تاریخ ساخت آن است.
* مسجد خانه نور
در حدود سه کیلومتری جنوب روستایی به نام یزد مسجد کوچکی با دیوارهای سنگی و گلی مشاهده می‌شود که به مسجد خانه نور شهرت دارد. این مسجد اگرچه ارزش معماری چندانی ندارد اما مکانی بوده که در نزد شیخ احمد جام از اهمیت و اعتبار خاصی برخوردار بوده است.
به فاصله 200 متری ضلع جنوبی مسجد چشمه جوشانی به نام نور واقع است که آب آن وارد حوض زیبای سرپوشیده‌ای می‌شود و به احتمال بسیار آبخوری مسجد نور بوده اما هم اکنون به صورت نیمه ‌ویران در آمده است.
* رباط سمنگان
رباط سمنگان از جمله کاروانسراهای سرپوشیده ای است که در کنار راه قدیم سنگ بست قرار دارد. در سمت جنوبی رباط، فضای بازی قرار دارد که احتمالا بارانداز بوده است. با توجه به فرم اتاق‌ها به نظر می‌رسد که بنا متعلق به اواخر دوران تیموری یا اوایل دوران صفویه باشد.
* رباط جام
رباط جام در سمت جنوبی خیابان کوثری شهر تربت جام قرار دارد که به صورت یک بنای چهار ایوانی ایجاد شده است. با توجه به سبک معماری بنا می‌توان آن را از جمله آثار معماری برجا مانده از دوران تیموریان دانست.
* باغ کشمیر
این ناحیه که از تپه ماهورهای دیدنی تشکیل شده است در 55 کیلومتری شمال شهرستان تربت جام قرار دارد. منطقه باغ کشمیر در سال 1375 به مدت پنج سال منطقه شکار ممنوع اعلام و سپس در سال 1381 به علت وجود جنگلهای پسته وحشی تبدیل به منطقه حفاظت‌شده جنگلی شد. این محل به‌عنوان یکی از ذخیره ‌گاههای ژنتیکی پسته محسوب می‌شود.
1922/7496





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

توزیع اقلام مصرفی به ارزش 500 میلیون ریال بین صنعتگران سیل زده خراسان شمالی

ظرفیت استفاده از امکانات ورزشی دانشگاه فردوسی برای شهروندان فراهم است

کهنترین اوراق حساب ایران در موزه حرم امام رضا (ع) رونمایی شد

صعود بی حاصل کسب و کار

عناوین روزنامه های خراسان رضوی در چهارم اردیبهشت

استاندار خراسان جنوبی: مدرسه سازی بهترین شیوه انفاق است

ساخت و اجرای یک اثر هنر محیطی در فضای شهری مشهد

چهارم تا ششم اردیبهشت؛ حضور روستای ارکان در سی و دومین نمایشگاه بین المللی کتاب تهران

اجرای 33 پروژه در حوزه میراث فرهنگی خراسان‌شمالی طی سال گذشته

از چهارم اردیبهشت ماه؛ پلاتو شمس بجنورد میزبان نمایش "مندیر"

عناوین روزنامه های خراسان رضوی در دوم اردیبهشت

حفار غیر مجاز در نیشابور دستگیر شد

سایت موزه بندیان درگز میراث ارزشمند باستان شناسی است

دو سامانه الکترونیکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد رونمایی شد

نمایشگاه توانمندیهای هنرستان های سبزوار گشایش یافت

مسابقات فرهنگی دانش آموزان خراسان رضوی پایان یافت

دانشگاه فردوسی در پایگاه استنادی علوم جهان اسلام سوم شد

کتابخانه آستان قدس رضوی میراثدار شیخ بهایی

54 میلیارد ریال کمک برای سیلزدگان در خراسان جمع آوری شد

700 کلاس درس در خراسان جنوبی نیاز است

مدرسه سازی، راز جاودانگی

«تپه خشتی توس» اثری با کتیبه‌های فراوان بر روی آن

موسیقی صحنه ای زنده در گناباد برگزار شد

38 میلیارد ریال وقف در خراسان شمالی شناسایی شد

این جا همیشه چراغی روشن است

دیار خورشید هشتم در نیمه شعبان یکپارچه نور و سرور شد

اجرای نمایش " آقای خاص" در جاجرم

شب موسیقی آوای بهار در شیروان برگزار می شود

مسابقه تئوری هنر به مناسبت هفته هنر انقلاب اسلامی در شیروان برگزار می شود

سیل و بارندگی 6.5 میلیارد تومان به میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان شمالی خسارت وارد کرد

نیمه دوم ادریبشهت ماه؛ روزنامه "اتفاقیه خراسان شمالی " منتشر می شود

رشد 70 درصدی شمار بازدیدکنندگان از موزه مفخم بجنورد

جذب بیش از پنج میلیارد تومان اعتبار برای اجرای طرح مشاغل خانگی

پایگاه خبری "انتهاج" در بجنورد مجوز فعالیت گرفت

سپاه پاسداران همزاد انقلاب اسلامی است

فعالیت ١١٢ آموزشگاه آزاد هنری در خراسان شمالی

خدمات ارائه شده از سوی دکتر شادلو فراموش شدنی نیست

اشعار عطار نیشابوری را برای تکامل روحی و روانی جدی بگیرید

هنر، در سبد کالای ضروری مردم جایگاهی ندارد

زمین لرزه 4.1 ریشتری به بناهای تاریخی جاجرم آسیبی وارد نکرده است

کارکرد مسابقات مناظره دانشجویی نهادینه‌سازی سبکی نو از گفتمان اسلامی- ایرانی در دانشگاه‌هاست

تاکید استاندار خراسان شمالی بر کوتاه کردن روند اجرای کارهای اداری در استان

سربازان اصلاح جامعه در زمان ظهور حضرت ولی عصر(عج)، جوانان هستند

ایجاد تحول بزرگ فرهنگی و ارزشی با ظهور امام عصر(عج)

بهره برداری از 6 باغ موزه دفاع مقدس تا خرداد ماه سال جاری

کارگاه آموزشی حقوق مالکیت فکری در کاشمربرگزارشد

سعید تشکری چهره برتر هنر انقلاب اسلامی خراسان رضوی شد

عناوین روزنامه های خراسان رضوی در 28 فروردین

یک سنگ قبر تاریخی در چناران کشف شد

قدمت سکه های موزه حرم رضوی به 2500 سال قبل می رسد