پیام خراسان

آخرين مطالب

نگاهی به جاذبه های تاریخی تربت جام فرهنگي

نگاهی به جاذبه های تاریخی تربت جام

  بزرگنمايي:

پیام خراسان - مشهد- تربت جام در شمال شرقی ایران با فاصله 165 کیلومتری از مشهد در استان خراسان رضوی قرار دارد و نام آن از شیخ احمد جام که در این شهرمدفون است گرفته شده است.
این دیار از روزگار باستان تاکنون به نامهای گوناگونی چون بوزگان، بوزیگان، بوزجان، پوچکان، زام، سام، جام، تربت شیخ جام و تربت جام خوانده شده است.
شهری باستانی به نام بوزیگان یا بوزگان از سده سوم پیش از میلاد تا سده دوم هجری قمری در کنار شهر کنونی وجود داشته که ظاهرا در اثر زلزله از بین رفته است و شهر کنونی از حدود سده سوم هجری قمری ایجاد شده و اندک‌ اندک گسترش یافته است.
* آرامگاه شیخ احمد جامی
آرامگاه شیخ احمد جامی در حاشیه شمال غربی شهرستان تربت جام در کنار مقبره و مسجد خواجه عزیزالله در محله‌ای به نام سعدآباد قرار دارد.
این بقعه در واقع یک مجموعه است که از بخشهای مختلفی چون مقبره شیخ احمد، ایوان، گنبدخانه، مسجد کرمانی، گنبد سفید، مسجد عتیق، مدرسه امیر جلال‌الدین فیروزشاهی و مسجد جامع نو تشکیل شده است.
* آرامگاه شاه قاسم انوار
سید معین ‌الدین علی‌ بن نصیرهارون ابوالقاسم حسینی سرابی تبریزی یکی‌ از صوفیان وشاعران بزرگ سده هشتم و نهم هجری قمری است و مقبره وی از آثار دوران امیر علی شیرنوایی است.
* مسجد زیرزمینی
این اثر که در واقع آخرین بنا از ابنیه موجود در مجموعه معماری مزار شیخ احمد جام محسوب می‌شود در مجاورت فضای ورودی و جنب آب‌ انبار قرار دارد.
مسجد زیرزمینی یا زمستانی پایین‌تر از سطح معابر و گذرگاههاست و ساختار آن گویای هویت و اصالت این بناست.
* سنگ قبر صندوقی
این سنگ قبر صندوقی شکل در حال حاضر در ضلع شمال غربی مرقد شیخ احمد جام قرار داد. جنس آن از سنگ خارا و تزئینات سطح آن شامل مقرنسهای ظریف و نقوش گیاهی است و بر روی آن به خط نسخ عباراتی نگاشته شده است.
* مدرسه امیر شاه ملک
امروزه از بنای موسوم به مدرسه امیر شاه ملک اثری بر جای نمانده و گویا بانی آن امیر شاه ملک درسال 829 هجری قمری وفات کرده است. او یکی از امرای کلان و معتبر تیمور گورکانی بوده است که نامش در کتیبه مسجد شاه در مشهد هم دیده می‌شود.
در حال حاضر در محل بنای امیر شاه ملک مدرسه‌ای قرار دارد که طلاب علوم دینی درآن مشغول به تحصیل هستند.
* گنبد فیروزشاهی
یکی از بناهای مشرف بر صحن مزار شیح جام گنبد فیروز شاهی است. این بنا در ضلع غربی مجموعه قرار دار و دارای نقشه‌ای چلیپایی شکل و چهار ایوانی است که بر فراز آن گنبدی بلند به رنگ فیروزه‌ای قرار دارد و امروزه همچنان به گنبد سبز معروف است.
* بنای آب انبار
مجاورت درگاه ورودی مزار شیخ جام آب‌انباری آجری قرار دارد. بر طبق کتیبه موجود و ماده تاریخ مصرع آخر ابیات، بنا در سال 1010 هجری قمری به سعی و اهتمام شخصی به نام "فیروز جنگ‌ ابن حسین" از بزرگان دوران شاه عباس صفوی ساخته شده است. اما ورودی آن متعلق به اوایل دوران معاصر است.
کتیبه دیگر این آب‌انبار به مرمت آن در دوره ناصر‌الدین شاه قاجار اشاره دارد.
* گنبدخانه
گنبد خانه پیش از بناهای دیگر توسط اعقاب سلطان سنجر سلجوقی به سال 633 هجری قمری پایه‌ریزی شد و به همت غیاث‌الدین محمد ابوبکر کرت توسعه یافت. ساختار معماری گنبد خانه یادآور طرح مقبره سلطان سنجر در مرو است.
* مسجد کرمانی
ظاهرا نام آن منسوب به سازنده بنا یعنی خواجه زکی‌ ابن محمد ابن مسعود کرمانی است. زیباترین عنصر معماری این مسجد یعنی محراب گچبری و نفیس آن از شاهکارهای قرن هشتم هجری است.
* مسجد جامع نو
این مسجد در جانب غربی مزار شیخ احمد جام واقع است که با یک مقصوره چلیپا شکل و شبستانهای ستون‌دار طرفین صحن، فضایی مذهبی را شکل می‌دهد. رواق شرقی این بنا با مسجد عتیق پیوند خورده و ظاهرا تنها بخش قدیمی مسجد گنبد مقصوره است که توسط جلال الدین فیروز شاه به سال 846 هجری قمری بنا نهاده شده است. در بخش خلفی دیوار گنبد خانه کتیبه‌ای بر جای مانده که حاوی نام معمار بنا و تاریخ ساخت آن است.
* مسجد خانه نور
در حدود سه کیلومتری جنوب روستایی به نام یزد مسجد کوچکی با دیوارهای سنگی و گلی مشاهده می‌شود که به مسجد خانه نور شهرت دارد. این مسجد اگرچه ارزش معماری چندانی ندارد اما مکانی بوده که در نزد شیخ احمد جام از اهمیت و اعتبار خاصی برخوردار بوده است.
به فاصله 200 متری ضلع جنوبی مسجد چشمه جوشانی به نام نور واقع است که آب آن وارد حوض زیبای سرپوشیده‌ای می‌شود و به احتمال بسیار آبخوری مسجد نور بوده اما هم اکنون به صورت نیمه ‌ویران در آمده است.
* رباط سمنگان
رباط سمنگان از جمله کاروانسراهای سرپوشیده ای است که در کنار راه قدیم سنگ بست قرار دارد. در سمت جنوبی رباط، فضای بازی قرار دارد که احتمالا بارانداز بوده است. با توجه به فرم اتاق‌ها به نظر می‌رسد که بنا متعلق به اواخر دوران تیموری یا اوایل دوران صفویه باشد.
* رباط جام
رباط جام در سمت جنوبی خیابان کوثری شهر تربت جام قرار دارد که به صورت یک بنای چهار ایوانی ایجاد شده است. با توجه به سبک معماری بنا می‌توان آن را از جمله آثار معماری برجا مانده از دوران تیموریان دانست.
* باغ کشمیر
این ناحیه که از تپه ماهورهای دیدنی تشکیل شده است در 55 کیلومتری شمال شهرستان تربت جام قرار دارد. منطقه باغ کشمیر در سال 1375 به مدت پنج سال منطقه شکار ممنوع اعلام و سپس در سال 1381 به علت وجود جنگلهای پسته وحشی تبدیل به منطقه حفاظت‌شده جنگلی شد. این محل به‌عنوان یکی از ذخیره ‌گاههای ژنتیکی پسته محسوب می‌شود.
1922/7496





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

آیین اختتامیه هشتمین چلگی کارتون و کاریکاتورایران در خراسان شمالی برگزار می شود

گرمه میزبان چهره های شاخص کشور در جنگ شادی تابستانه می شود

هنرمندان و مفاخر، دلبستگی وعشق سرزمینی مردم را بیشتر کنند

رونمایی از بزرگترین مجسمه «رستم» ایران

مساجد مشهد میزبان رویداد هنری «مناره»

طرح تابستانه در 12 کتابفروشی خراسان جنوبی اجرا شد

«پوسترایز» در نگارخانه رضوان

تخفیف فصلی کتاب؛ خوب اما ناکافی در گسترش کتابخوانی

44برگزیده مرحله استانی مسابقات قرآن اوقاف خراسان‌جنوبی تجلیل شدند

درخواست فوری نتانیاهو از اروپا علیه حزب‌الله

٢٧ برگزیده آزمون سراسری قرآن و عترت خراسان شمالی تجلیل شدند

راهیابی ٢٠ نفر از هنرمندان خراسان شمالی به سیزدهمین جشنواره ملی موسیقی جوان

قسمت سوم فیلم (The King’s Man) برای اکران در سال 2020 آماده می‌شود

قدم به قدم با گردشگران در روئین خراسان شمالی

ثبت جهانی 25 هزار هکتار از جنگل‌ های هیرکانی خراسان شمالی

طبل بی‎صدای گردشگری خراسان شمالی

مرحله استانی مسابقات قرآن کریم در خراسان رضوی آغاز شد

مسابقات قرآن کریم در مشهد آغاز شد

رقابت نخبگان قرآنی خراسان رضوی آغاز شد

برگزاری کنسرت پاپ در شهرستان اسفراین

رئیس سازمان فرهنگی آستان قدس رضوی: فن‌آوری فرهنگی یکی از خلأهای حوزه فرهنگی به شمار می‌رود

بزرگداشت "بخشی" بزرگ شمال خراسان در قوچان برگزار شد

فراخوان پنجمین جشنواره تئاتر کوتاه(جوان) خراسان شمالی

اختصاص 400 میلیارد ریال اعتبار به طرح های میراث فرهنگی در سفر رئیس جمهور به خراسان شمالی

جزئیات محکومیت ریخته‌گران و عیسی شریفی

یک کارگردان و بازیگر تئاتر: تئاتر شهر جدید مشهد؛ باید دارای اساس‌نامه روشن باشد

کارگردان تئاتر: «جانی سکیکی» یک کمدی با دیالوگ‌های شعرگونه است

انجمن اقامتگاه‌های بوم‌گردی خراسان جنوبی راه‌اندازی شد

جشن بزرگ دهه کرامت در سرایان

افتتاح مرکز مطالعات تاریخ شمال خراسان رضوی در قوچان

معاون فرهنگی وزارت ارشاد: عشق به امام رضا زمینه استقبال مردم از پژوهش‌های حوزه رضوی است

مکرون با روحانی، پوتین و ترامپ دیدار می‌کند

راه یابی نمایش هتل ایران به نوزدهمین جشنواره نمایش‌های آیینی و سنتی

کشف سکه های تاریخی دوران اشکانی و صفوی در بجنورد

کلام قرآن در رفتار و فرهنگ مسلمانان متجلی شود

مسابقات قرآن ارتش به کار خود پایان داد

فراخوان شانزدهمین دوره انتخاب کتاب سال خراسان رضوی

کسب 3 عنوان برتر کشوری توسط هنرجویان خراسان جنوبی

نصرالله پژمانفر: لازمه موفقیت در حوزه کودک، ایجاد سازمانی با انفکاک مسئولیت‌هاست

قرآن مانعی برای سلطه استعمار بر مسلمانان/باج به بیگانه نمی دهیم

رقابت 352 نخبه قرآنی خراسان رضوی در چهل‌و‌دومین دوره مسابقات قرآن

رقابت 242 نفر در چهل و دومین دوره مسابقات قرآن کریم خراسان جنوبی

نیاز سنجی شرط اولیه برای خدمت رسانی مطلوب به زائران حسینی است

40 موکب در خراسان جنوبی برای خدمت به زائرین حسینی ساماندهی شدند

روحانی: ادعای ناکارآمدی دولت دروغ است

یک پژوهشگر: تلقی ما از سیره امام رضا(ع) نادرست است/ باز بودن فضای پرسش به پیشرفت جامعه کمک خواهد کرد

کتاب‌های برجسته بنیاد پژوهش‌های آستان قدس پیرامون امام هشتم

مرکز فرهنگی موزه دفاع مقدس باید فارغ از جناح‌بندی‌های سیاسی باشد

فقر اقتصادی و فرهنگی ریشه عمده آسیب های اجتماعی است/کم‌کاری در حوزه فرهنگی به هیچ عنوان قابل قبول نیست

نخستین گروه حاجیان خراسان رضوی عازم سرزمین وحی شدند