پیام خراسان

آخرين مطالب

شکوه علم‌آموزی به شیوه نوین در مدرسه تاریخی بیرجند اجتماعي

شکوه علم‌آموزی به شیوه نوین در مدرسه تاریخی بیرجند

  بزرگنمايي:

پیام خراسان - مدرسه شوکتیه واقع در شهرستان بیرجند سومین مدرسه ایرانی به شیوه جدید است.
به گزارش ایسنا منطقه خراسان جنوبی، مدرسه شوکتیه یا مدرسه شوکتی یکی از بناهای تاریخی شهر بیرجند در خراسان جنوبی است که سومین مدرسه ایرانی به شیوه جدید و پس از مکتب‌خانه‌های سنتی است.
ساختمان مدرسه شوکتیه از محل موقوفات امیراسماعیل خان معروف به شوکت الملک اول توسط محمد ابراهیم خان علم، پدر اسدالله علم، در سال 1308ه‍.ق به‌دست استادان و معماران یزدی شروع و در سال 1312ه‍.ق بنای آن با هدف برپایی مراسم عزاداری ابا عبدالله الحسین(ع) به پایان رسید.
محمد ابراهیم خان پس از اخذ موافقت علمای بزرگ بیرجند تمانی هزینه‌های مدرسه را از محل درآمد موقوفات تأمین و پرداخت می‌کرد، علاوه بر برگزاری مراسم عزاداری در دهه اول ماه محرم در این ایام هر روز عده زیادی از مستمندان را اطعام می‌کرد.
این مدرسه تا فروردین ماه 1316 هجری شمسی زیر نظر شوکت الملک اداره می‌شد و چون در این سال طرح یکنواخت کردن برنامه‌های آموزشی در سراسر کشور مطرح شد و دولت مصمم به اجرای این طرح شد، این مدرسه نیز چون دیگر مدارس زیرنظر اداره معارف که بعد به نام فرهنگ تغییر نام یافت.
در سال 1326 ابراهیم خان شوکت‌الملک کاربری ساختمان را تغییر می‌دهد و یکی از اولین مدارس آموزش علوم نوین را با الگو گیری از مدرسه دارالفنون در این ساختمان تاسیس می‌کند.
در شهریور ماه 1382 همایشی به مناسبت یکصدمین سالگرد تأسیس مدرسه شوکتیه در دانشگاه بیرجند برگزار شد.
این عمارت به گفته مرحوم آیتی، بنایی عالی و تکیه‌ای با شکوه است، مدرسه شوکتیه نه تنها بزرگترین حسینیه و تکیه بیرجند بوده بلکه از شاهکارهای معماری زمان خود به شمار می‌آید و بی هیچ تردیدی نظیر آن را در کمتر شهری می توان یافت.

معماری
ساختمان حسینیه و مدرسه شوکتیه با معماری درونگرای ویژه مناطق بیابانی گرم و خشک انطباق کامل با اقلیم منطقه دارد. سردر ورودی بنا با تزیینات مقرنس گچی یک عنصر معماری شاخص در بنا است.
پس از سردر، هشتی با تزیینات رسمی بندی و نورگیر، گنبد خانه با تزیینات شاخص رسمی بندی، ایوان با طاق کلیل و دهانه وسیع 11.5 متری و حیاط بزرگ بنا با ایوانچه‌های پیرامون در دو طبقه در کنار سایر فضاها ساختار معماری بنا را شکل می‌دهند.

موقوفه‌ای با قدمت 126 سال
حجت‌الاسلام اسماعیل مختاری، رئیس اداره اوقاف و امور خیریه شهرستان بیرجند در گفت‌وگو با خبرنگار ایسنا منطقه خراسان جنوبی گفت: موقوفه حسینیه امام رضا(ع) بیرجند در زمینی به مساحت سه هزار و 178 متر مربع در بافت تاریخی بیرجند قرار گرفته است.
وی با اشاره به اینکه موقوفه حسینیه امام رضا(ع) بیرجند(مدرسه شوکتیه) با قدمت 126 سال یکی از موقوفات شاخص بیرجند است، افزود: این بنا از موقوفات امیر اسماعیل به نام مدرسه شوکتیه در سال 1312 هجری قمری مطابق با 1272 شمسی در دوره قاجاریه به دستور اسماعیل شوکت‌الملک ساخته و به بهره‌برداری رسیده و در حال حاضر 400 رقبه دارد.
رئیس اداره اوقاف و امور خیریه شهرستان بیرجند با بیان اینکه در ابتدا این بنا با هدف ایجاد حسینیه طراحی و ساخته شد تا پاسخگوی تجمع و عزاداری هیئت‌های بزرگ مذهبی باشد، گفت: این حسینیه متعلق به خاندان شوکت‌الملک بوده و به «حسینیه شوکتیه» معروف شد و از محل موقوفات شوکتی اداره می‌شد.
مختاری با اعلام اینکه بعدها در سال 1325 هجری قمری مطابق با 1285 شمسی تصمیم به تأسیس مدرسه شوکتیه گرفته شد تا از بنای حسینیه در باقیمانده ایام سال که عزاداری در آن جریان ندارد استفاه شود، تصریح کرد: مدرسه شوکتیه پس از دارالفنون و مدرسه رشیدیه به عنوان سومین مدرسه در ایران محسوب می‌شود.
وی بیان کرد: حسینیه امام رضا(ع) یکی از مهم‌ترین بناهای تاریخی شهر است که از لحاظ معماری دارای اجزا و عناصر مختلف شامل در ورودی با معماری سنتی هشتی، دالان یا دهلیز، حوض‌خانه، ایوان گنبدخانه و حجره‌هایی در اطراف صحن است.
رئیس اداره اوقاف و امور خیریه شهرستان بیرجند با بیان اینکه مهم‌ترین بخش حسینیه، ایوان آن است که بر روی دهانه‌ای عریض ساخته شده و این بنا در دو طبقه دارای طاق جناقی و تزیینات مقرنس است، تصریح کرد: موزه وقف بیرجند نیز از سوی اداره اوقاف و امور خیریه بیرجند در بنای تاریخی حسینیه امام رضا(ع) در سال 1382 افتتاح شد.
مختاری بیان کرد: در موزه وقف بیرجند وقف ‌نامه‌های خطی قدیمی نوشته شده روی کاغذ، سنگ و پارچه با خط نستعلیق، قرآن‌های خطی قدیمی، عکس از اماکن مقدسه و مشاهیر بیرجند، سکه‌ها و دست نوشته‌های قدیمی نگهداری می‌شود.
وی سماورهای زغالی، اتوی زغالی، قهوه‌ جوش، تشت‌‌های بزرگ مسی، کاسه و بشقاب‌های قدیمی مربوط به دوره قاجار و صفویه و قرن نوزدهم میلادی را از اشیای وقفی موجود در این موزه ذکر کرد.
هنوز هم صدای عزاداری برای امام حسین(ع) و وفاداران آن حضرت و صدای درس خواندن کودکان از ستون‌ها و حجره‌های این عمارت باشکوه به گوش می‌رسد. اگر به بیرجند سفر کردید حتما سری به مدرسه شوکتیه بزنید تا شکوه علم‌آموزی و معرفت مردم این دیار را به اهل بیت(ع) به چشم دل ببینید.
تهیه و تنظیم: زهرا حمیدی

انتهای پیام





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

ورک شاپ توفان شن در خراسان جنوبی برپا شد

حفظ تلاب ها نیازمند حمایت مردم است

قبح استفاده از قلیان در میان برخی خانواده ها شکسته شده است

موج جدید بارشی شمال خراسان رضوی را فرا می گیرد

13 راه فرعی و روستایی در خراسان رضوی بسته است

تب و تاب سازه‌های آبخیزداری خراسان جنوبی در پی وقوع سیلاب

آسیب به 10 پل بر اثر سیل در خراسان جنوبی

قلب تپنده امداد

دستور تخریب معابر نا ایمن مسیل اسماعیل آباد مشهد صادر شد

زلزله 4.1 ریشتری در خراسان شمالی

تلاش برای جلوگیری از ورود سیلاب به ساختمان‌های مسکن مهر در کاشمر

امدادرسانی به سیلزدگان در کلات ادامه دارد

سیلاب برخی منازل شهرهای مرزی سرخس و درگز را فراگرفت

120 دستگاه ماشین آلات جمع آوری آبهای سطحی در مشهد مستقر شد

کشف رود لایروبی و مهار شده است

افزایش بهای بلیت اتوبوس از 23 فروردین+جزئیات کرایه‌ها در مشهد و حومه

ساخت خوابگاه دانش آموزی عشایری طی امسال در مراوه تپه

افتتاح کلینیک روانپزشکی و روان درمانی در بیمارستان امام رضا(ع) بجنورد

نداشتن آگاهی مردان در رابطه با روش های کنترل خشم مهمترین عامل خشونت علیه زنان

83 مورد بازرسی از داروخانه ها و شرکت های پخش دارویی خراسان شمالی در تعطیلات نوروزی

خانواده ها فرزندان خود را بدون آموزش مهارت های شخصی در خوابگاه های دانش آموزی رها نکنند

کارآفرینی باید جایگزین کاریابی برای جوانان شود

واریز 500 میلیون تومان کمک موردی به‌حساب مددجویان آسیب‌دیده

روشی آسان برای کاهش گرما در شهرها

گرامی‌داشت شهیدان «صفایی» و «عزتی» که در تعطیلات نوروز به شهادت رسیدند

متلاشی‌شدن باند سرقت «خواهران و عمه تیزدست» در مشهد

مراجعه بیش از 200 هزار نفر به مراکز اورژانس بیمارستان‌های استان در ایام نوروز

بلیت قطارشهری از 23 فروردین، 800 تومان می‌شود

16 جان‌باخته در تصادفات درون‌شهری نوروز/ کاهش 8 درصدی آمار مجروحان

روند رسیدگی به پرونده‌های پزشکی قانونی چگونه است؟ + توصیه‌ها

صنایع دستی؛ مولد اشتغال و رونق تولید

حضور بیش از 52 هزار زائر در آستان مقدس امامزادگان فردوس

آن روی سکه سیل

مردم با مدرسه‌سازی در پیشرفت و اقتدار علمی کشور سهیم شوند

125 گروه جهادی به مناطق محروم خراسان جنوبی اعزام شدند

تکمیل بیمارستان خوسف، نیازمند 14 میلیارد تومان اعتبار

بیش از 6 هزار ماموریت توسط اورژانس خراسان جنوبی انجام شد

مراسم گرامیداشت شکست آمریکا در صحرای طبس با برنامه‌ریزی وسیع‌تر برگزار شود

تفکر سیستمی موجب خلق راهکارهای بلندمدت می‌شود

مرکز فرهنگی دفاع مقدس خراسان جنوبی در انتظار تامین اعتبار

سمینار آموزشی تفکر سیستمی در بیرجند برگزار شد

جوانان و هزار کار نشده...

رودخانه های 14 شهرستان خراسان رضوی طغیان کرد

پنج تیم عملیاتی جمعیت هلال احمر خراسان رضوی عازم گلستان شد

کمک 35 میلیون تومانی کمیته امداد امام خمینی(ره) منطقه یک بجنورد به مددجویان گیفانی

خسارت 30 میلیارد ریالی سیل به مساجد خراسان شمالی

اسکان 800 نفر از سیل زدگان خوزستان در اردوگاه سپاه جوادالائمه خراسان شمالی

دستگیری معتادان متجاهر در خراسان شمالی نیازمند افزایش ظرفیت کمپ ها است

چگونه به افسردگی پس از زایمان دچار نشویم؟

کشف 5 هزار تن شکر احتکارشده در مشهد