پیام خراسان

آخرين مطالب

شکوه علم‌آموزی به شیوه نوین در مدرسه تاریخی بیرجند اجتماعي

شکوه علم‌آموزی به شیوه نوین در مدرسه تاریخی بیرجند

  بزرگنمايي:

پیام خراسان - مدرسه شوکتیه واقع در شهرستان بیرجند سومین مدرسه ایرانی به شیوه جدید است.
به گزارش ایسنا منطقه خراسان جنوبی، مدرسه شوکتیه یا مدرسه شوکتی یکی از بناهای تاریخی شهر بیرجند در خراسان جنوبی است که سومین مدرسه ایرانی به شیوه جدید و پس از مکتب‌خانه‌های سنتی است.
ساختمان مدرسه شوکتیه از محل موقوفات امیراسماعیل خان معروف به شوکت الملک اول توسط محمد ابراهیم خان علم، پدر اسدالله علم، در سال 1308ه‍.ق به‌دست استادان و معماران یزدی شروع و در سال 1312ه‍.ق بنای آن با هدف برپایی مراسم عزاداری ابا عبدالله الحسین(ع) به پایان رسید.
محمد ابراهیم خان پس از اخذ موافقت علمای بزرگ بیرجند تمانی هزینه‌های مدرسه را از محل درآمد موقوفات تأمین و پرداخت می‌کرد، علاوه بر برگزاری مراسم عزاداری در دهه اول ماه محرم در این ایام هر روز عده زیادی از مستمندان را اطعام می‌کرد.
این مدرسه تا فروردین ماه 1316 هجری شمسی زیر نظر شوکت الملک اداره می‌شد و چون در این سال طرح یکنواخت کردن برنامه‌های آموزشی در سراسر کشور مطرح شد و دولت مصمم به اجرای این طرح شد، این مدرسه نیز چون دیگر مدارس زیرنظر اداره معارف که بعد به نام فرهنگ تغییر نام یافت.
در سال 1326 ابراهیم خان شوکت‌الملک کاربری ساختمان را تغییر می‌دهد و یکی از اولین مدارس آموزش علوم نوین را با الگو گیری از مدرسه دارالفنون در این ساختمان تاسیس می‌کند.
در شهریور ماه 1382 همایشی به مناسبت یکصدمین سالگرد تأسیس مدرسه شوکتیه در دانشگاه بیرجند برگزار شد.
این عمارت به گفته مرحوم آیتی، بنایی عالی و تکیه‌ای با شکوه است، مدرسه شوکتیه نه تنها بزرگترین حسینیه و تکیه بیرجند بوده بلکه از شاهکارهای معماری زمان خود به شمار می‌آید و بی هیچ تردیدی نظیر آن را در کمتر شهری می توان یافت.

معماری
ساختمان حسینیه و مدرسه شوکتیه با معماری درونگرای ویژه مناطق بیابانی گرم و خشک انطباق کامل با اقلیم منطقه دارد. سردر ورودی بنا با تزیینات مقرنس گچی یک عنصر معماری شاخص در بنا است.
پس از سردر، هشتی با تزیینات رسمی بندی و نورگیر، گنبد خانه با تزیینات شاخص رسمی بندی، ایوان با طاق کلیل و دهانه وسیع 11.5 متری و حیاط بزرگ بنا با ایوانچه‌های پیرامون در دو طبقه در کنار سایر فضاها ساختار معماری بنا را شکل می‌دهند.

موقوفه‌ای با قدمت 126 سال
حجت‌الاسلام اسماعیل مختاری، رئیس اداره اوقاف و امور خیریه شهرستان بیرجند در گفت‌وگو با خبرنگار ایسنا منطقه خراسان جنوبی گفت: موقوفه حسینیه امام رضا(ع) بیرجند در زمینی به مساحت سه هزار و 178 متر مربع در بافت تاریخی بیرجند قرار گرفته است.
وی با اشاره به اینکه موقوفه حسینیه امام رضا(ع) بیرجند(مدرسه شوکتیه) با قدمت 126 سال یکی از موقوفات شاخص بیرجند است، افزود: این بنا از موقوفات امیر اسماعیل به نام مدرسه شوکتیه در سال 1312 هجری قمری مطابق با 1272 شمسی در دوره قاجاریه به دستور اسماعیل شوکت‌الملک ساخته و به بهره‌برداری رسیده و در حال حاضر 400 رقبه دارد.
رئیس اداره اوقاف و امور خیریه شهرستان بیرجند با بیان اینکه در ابتدا این بنا با هدف ایجاد حسینیه طراحی و ساخته شد تا پاسخگوی تجمع و عزاداری هیئت‌های بزرگ مذهبی باشد، گفت: این حسینیه متعلق به خاندان شوکت‌الملک بوده و به «حسینیه شوکتیه» معروف شد و از محل موقوفات شوکتی اداره می‌شد.
مختاری با اعلام اینکه بعدها در سال 1325 هجری قمری مطابق با 1285 شمسی تصمیم به تأسیس مدرسه شوکتیه گرفته شد تا از بنای حسینیه در باقیمانده ایام سال که عزاداری در آن جریان ندارد استفاه شود، تصریح کرد: مدرسه شوکتیه پس از دارالفنون و مدرسه رشیدیه به عنوان سومین مدرسه در ایران محسوب می‌شود.
وی بیان کرد: حسینیه امام رضا(ع) یکی از مهم‌ترین بناهای تاریخی شهر است که از لحاظ معماری دارای اجزا و عناصر مختلف شامل در ورودی با معماری سنتی هشتی، دالان یا دهلیز، حوض‌خانه، ایوان گنبدخانه و حجره‌هایی در اطراف صحن است.
رئیس اداره اوقاف و امور خیریه شهرستان بیرجند با بیان اینکه مهم‌ترین بخش حسینیه، ایوان آن است که بر روی دهانه‌ای عریض ساخته شده و این بنا در دو طبقه دارای طاق جناقی و تزیینات مقرنس است، تصریح کرد: موزه وقف بیرجند نیز از سوی اداره اوقاف و امور خیریه بیرجند در بنای تاریخی حسینیه امام رضا(ع) در سال 1382 افتتاح شد.
مختاری بیان کرد: در موزه وقف بیرجند وقف ‌نامه‌های خطی قدیمی نوشته شده روی کاغذ، سنگ و پارچه با خط نستعلیق، قرآن‌های خطی قدیمی، عکس از اماکن مقدسه و مشاهیر بیرجند، سکه‌ها و دست نوشته‌های قدیمی نگهداری می‌شود.
وی سماورهای زغالی، اتوی زغالی، قهوه‌ جوش، تشت‌‌های بزرگ مسی، کاسه و بشقاب‌های قدیمی مربوط به دوره قاجار و صفویه و قرن نوزدهم میلادی را از اشیای وقفی موجود در این موزه ذکر کرد.
هنوز هم صدای عزاداری برای امام حسین(ع) و وفاداران آن حضرت و صدای درس خواندن کودکان از ستون‌ها و حجره‌های این عمارت باشکوه به گوش می‌رسد. اگر به بیرجند سفر کردید حتما سری به مدرسه شوکتیه بزنید تا شکوه علم‌آموزی و معرفت مردم این دیار را به اهل بیت(ع) به چشم دل ببینید.
تهیه و تنظیم: زهرا حمیدی

انتهای پیام





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

مدیران شهری مشهد به سه‌شنبه‌های بدون خودرو پیوستند

33 درصد از جامعه کارگری خراسان شمالی با مشکل اعتیاد دست و پنجه نرم می کنند

10 تخته فرش قیمتی در مرز دوغارون کشف شد

دیدارمدیر کل بنیاد شهید وامور ایثارگران خراسان جنوبی با فرماندار سرایان

دمای هوا در خراسان جنوبی افزایش می یابد

پرونده های مختومه تعزیرات حکومتی خراسان جنوبی افزایش یافت

پیکر شهید مدافع حرم در بارگاه منور رضوی تشییع شد

30 گروه جهادی دانشجویی به مناطق محروم خراسان جنوبی اعزام می شوند

بازدید معاون فرماندار از طرح های اشتغالزایی روستایی سطح شهرستان

آماده باش تیم‌های کنترل فشارخون از ساعت 7:30 تا 21/ سبک زندگی عامل ابتلا به فشار خون

بستر حوادث، نیازمند تجهیز امکانات است

230 سری جهیزیه در خراسان جنوبی توزیع شد

همکاری کمیته امداد خراسان شمالی و هلال‌احمر برای حمایت از فرزندان ایتام و محسنین

افتتاح نخستین مرکز نیکوکاری دانش‌آموزی در خراسان شمالی

بهره گیری از حیات وحش برای گردشگری/ حیوانات استان کم نظیرند

وضعیت جوی خراسان رضوی در روزهای آینده

سه شنبه بدون خودرو با رکاب زنی مدیران شهری و اعضای شورای شهر مشهد

سلامتکده طب سنتی ویژه بانوان در مشهد فعال شد

وزش باد شدید در خراسان رضوی تداوم دارد

2943 روستای شمال شرق کشور ازخدمات پایه ارتباطی بهره مند شدند

افزایش آگاهی و آموزش جوانان و بانوان از معضلات مصرف مواد مخدر

برپایی 690 پایگاه برای اوقات فراغت آموزش و پرورش خراسان شمالی

بار آلودگی فاضلاب بهداشتی مشهد بالاتر از حد استاندارد است

هوای مشهد سالم است

پرسش عضو شورای شهر مشهد از شهردار

ساخت دیوار حفاظتی در محوطه تاریخی ریوی آغاز شد

آسیب‌ اجتماعی در مدارس را رصد می‌کنیم/کمبود مشاور در آموزشگاه‌ها

کارگروه ویژه مسئول مهار فاضلاب خاکستری در حاشیه شهر مشهد شد

خانواده ها برای پیشگیری از اعتیاد"نه گفتن" را به فرزندان خود آموزش دهند

302 کیلوگرم مواد مخدر در ورودی مشهد کشف شد

واژگونی خودرو در سبزوار 10 مصدوم داشت

پوشش تلفن همراه در روستاهای خراسان شمالی به 67 درصد رسید

بعد از پدیده پرونده میزان روی میز قاضی قرار می گیرد

مدیرعامل شرکت پدیده درگذشت

«تله‌سیژ» و «قطار» در کوهسنگی ساخته می‌شود

شهرداری برای تکمیل خط دو قطارشهری 500 میلیارد تومان وام می‌گیرد

بنا و موقعیت تئاتر شهر در راستای موقعیت بازآفرینی مشهد نیست

افزایش 19 درصدی بهای سرویس مدارس

بی‌توجهی به اخلاق مدنی شهرهای ایران از سال 1345 تا کنون

افزایش همسرآزاری در خراسان جنوبی/ 32 پرونده قصور پزشکی ثبت شد

پاسخ علنی شهردار مشهد به سئوال یک عضو شورا

ضرورت استاندارد سازی مدارس غیر دولتی در خراسان شمالی

تسلط بر واژه‌ها نسخه کلیدی گسترش فرهنگ بسیجی است

هدف از پروژه‌های شهری جز پاسخگویی به نیاز مردم نیست/ نگاه انسان‌محور و توسعه‌محور همسو با هم پیش می‌رود

نمایشگاه طراحی پوستر طوفان شن در بیرجند گشایش یافت

19 باند حمل و توزیع مواد مخدر در خراسان جنوبی منهدم شد

تعریض خیابان ارتش بیرجند آغاز شد

پیش بینی برداشت 16 هزار تن انگور از تاکستان‌های خراسان جنوبی

آغاز به کار هسته محرومیت‌زدایی باهدف استفاده از ظرفیت نخبه‌ها در خراسان شمالی

هتلینگ بخش جراحی بیمارستان تامین اجتماعی بجنورد آماده بهره برداری