پیام خراسان

آخرين مطالب

شهری حیرت انگیز با طبیعت خدادادی و ابنیه‌ای به وسعت تاریخ اجتماعي

شهری حیرت انگیز با طبیعت خدادادی و ابنیه‌ای به وسعت تاریخ

  بزرگنمايي:

پیام خراسان - شهرستان بشرویه یکی از شهرستان‌های خراسان جنوبی است که در آن تلفیق طبیعت حیرت انگیز و بناهای تاریخی شهری زیبا را به وجود آورده است.
به گزارش ایسنا منطقه خراسان جنوبی، شهرستان بشرویه به مرکزیت شهر بشرویه از شهرستان‌های خراسان جنوبی است. این شهرستان تا آبان 1387، یکی از بخش‌های شهرستان فردوس بود که در این سال به شهرستان ارتقاء پیدا کرد.
آب و هوای این منطقه خشک و کویری است. روستاهای شمال بشرویه گرم‌ترند و روستاهای غربی و جنوب غربی که ارتفاع بیشتری دارند از درجه حرارت ملایم‌تری برخوردارند.
بارندگی در این منطقه بیشتر از اوایل آبان‌ماه شروع می‌شود و حداکثر تا نیمه اردیبهشت ادامه دارد. از آن به بعد به ندرت باران می‌بارد.
گیاهان این منطقه از گونه‌های پرطاقت مانند درمنه، تاغ و اسکمبیل هستند. در کوه‌های شتری تعدادی درختان جنگلی چون انجیر، پسته کوهی، بادام کوهی و گردو وجود دارد. با توجه به گسترش کویر و نمک‌زار و شنزار در منطقه مراتع آن فقیر است و پوشش گیاهی به صورت تنک مشاهده می‌شود. گیاهان دارویی و صنعتی چون کتیرا، انغوزه، زیره سیاه و بارهنگ از دیگر گیاهان این منطقه هستند.

ریگزار بشرویه
ریگزار بشرویه از جنوب شرقی به شهرستان بشرویه، از شرق به کویر نمک بشرویه، از شمال به شهرستان کاشمر و از جنوب به رود کال شور محدود می‌شود. عرض ریگزار در وسیع‌ترین قسمت در حدود 30 کیلومتر و طول آن در حدود 24 کیلومتر است. در مناطق شرقی ریگزار بین تپه‌ها به وسیله نمکزارهای پراکنده‌ای پوشیده شده است. بلندترین ارتفاع تپه‌ها در منطقه جنوبی و در حدود 70 متر است.
در قسمت جنوبی و مرکزی تپه‌های ماسه‌ای عمدتا جهتی شرقی-غربی دارند و در قسمت شمالی ارتفاع تپه‌ها کاسته شده و جهت مشخصی ندارند. پوشش گیاهی ریگزار در قسمت شمالی انبوهتر و در قسمت جنوبی تنکتر است. این پوشش عمدتا شامل گیاهان ماسه پسند همچون تاغ و اسکمبیل است که جوامع بوته‌ای همچون نسی و … نیز در آن دیده می‌شود. پوشش جانوری منطقه عبارت است از: سارگپه بیابانی، شاهین، پا مسواکی، شغال، گرگ، روباه شنی، گربه شنی، انواع آگاما و جکو، افعی شاخدار، تیر مار، مار جعفری، مار شتری و …
در قسمت شرقی ریگزار کویر نمک بشرویه قرار گرفته است. این کویر از جنوب به شهرستان بشرویه، از غرب به روستا و زمین‌های کشاورزی روستای غنی آباد و روستای نیگنان و از شمال به کویر بجستان منتهی می‌شود. کویر از شهرستان بشرویه در جهت شمال شرقی گسترش پیدا کرده و طول این گستره در حدود 90 کیلومتر است در حالی که عرض کویر در بیشترین حالت 20 کیلومتر است.
پوشش کویر از زمین‌های پف کرده رسی-قلیایی تشکیل شده است و در قسمت‌های مرکزی شامل کویرهای رسی خیس است. نمک موجود در کویر شامل سولفات سدیم و منیزیم است که در سال‌های اخیر نسبت به استخراج از آن اقداماتی صورت گرفته است. میانگین بارش باران در منطقه در حدود 150 میلیمتر در سال است و ارتفاع متوسط کویر از آب‌های آزاد در نزدیکی شهرستان بشرویه در حدود 850 متر است که با حرکت به سمت شمال به طور قابل ملاحظه‌ای تا حدود 770 متر کاهش می‌یابد. پوشش گیاهی کویر عمدتا در حاشیه کویر قرار دارد و شامل گیاهان شور پسند همچون گز و بوته‌های اشنان است. در مرکز پهنه کویر هیچ گونه پوشش گیاهی قابل مشاهده نیست.
گیاهان دارویی و صنعتی چون کتیرا، انقوزه، زیره سیاه و بارهنگ از دیگر گیاهان این منطقه است. در حاشیه کویر زمین‌های کشاورزی قرار دارند. بیشتر زمین‌های کشاورزی بشرویه، عمدتاً با آب چاه‌های عمیق و نیمه عمیق آبیاری می‌شود.
در این منطقه رودخانه دائمی وجود ندارد و بیشتر به هنگام ریزش‌های جوی به صورت روان آبها و سیلاب در منطقه جریان دارند و مهم‌ترین آن‌ها مشتمل می‌شود بر رودخانه قلعه واقی که سرچشمه آن از ارتفاعات جنوب شرقی به طرف شمال جریان داشته و به کویر نمک می‌ریزد.
رودخانه ریسو نیز از ارتفاعات جنوب سرچشمه گرفته در مسیر شمالی به رودخانه واقی پیوسته با آن کال نمک را بوجود می‌آورند و رودخانه فتح‌آباد، از ارتفاعات کوه جمال شروع در حواشی روستای فتح‌آباد وارد دشت بشرویه می‌شود.
کال اصفاک نیز از بلندیهای قرانجیری واقع در غرب منطقه شروع و در نزدیکی روستای اصفاک به کال نمک می‌پیوندد. سیلاب این کال در تغذیه سفره آب زیرزمینی نقش دارد.
کالشور فردوس از شرق وارد دشت بشرویه پس ازعبور از شرق روستای نیگنان به کویر نمک می‌ریزد.

مسجد جامع رقه
این مسجد در 18 کیلومتری جنوب غربی شهر بشرویه و در فاصله 100 متری شمال شرق روستای رقه واقع شده است. تاریخ این مسجد، تاریخچه‌‌ای از انواع تحولات و تکاملات را از اوایل اسلام تا دوره معاصر در خود دارد. بخش‌های زیادی از آن در دوره ایلخانی ساخته شده است اما بنای اصلی مسجد مرتبط با اوایل دوره اسلامی و احتمالاً همان مسجدی است که ناصر خسرو در سفرنامه‌‌اش از آن یادکرده و ایوان رفیع آن را متذکر شده است
امامزاده هوگند
در فاصله حدود 12 کیلومتری غرب بشرویه و در دامنه کوه، ساختمانی زیارتی وجود دارد که به نام امامزاده محمد بن اصغر هوگند معروف و مشهور است. از سابقه و شخصیت مدفون در این محل هیچ اطلاع تاریخی در دست نیست و آنچه اهالی به آن اعتقاد دارند، این است که اینجا محل دفن یکی از اولاد حسن بن علی آن هم با ده واسطه است.
پل ترناو :
این پل دارای یک دهانه ٔ اصلی عریض و بلند و دو دهانه کوچکتر در سمت راست دهانه اصلی است، دهانه اصلی به یاری دو پایه قطور مربع شکل استقرار یافته و 22 متر ارتفاع دارد، پایه‌های پل بر بستری سنگی قرار گرفته‌اند که از سنگ لاشه ساروج و گچ ساخته شده‌اند. دو دهانه فرعی بر ارتفاعات کناره رودخانه بنا شده و از ارتفاع و عرض کمی برخوردارند.

منزل مستوفی
منزل مستوفی در خیابان ملا‌عبدالله‌تونی‌بشروی و کوچه مستوفی شهر بشرویه قرار دارد. این عمارت از جمله بناهای اعیانی است که در دوره قاجاریه ساخته شده ومتعلق به شخصی به نام مستوفی است.
سبک معماری و بادگیرهای زیبا و ساباط در جانب شمال شرقی این سازه و تزیینات گچی در بخش‌های دیگر بنا از ویژگی‌های بارز ‌منزل مستوفی به شمار می‌رود. پلان کلی این عمارت مستطیل شکل است و ورودی آن در میانه ضلع جنوب غربی واقع شده است. پس از ورودی دالانی کم عرض قرار دارد که به حیاط متصل می‌شود. در طرفین دالان ورودی دو اتاق کوچک تعبیه شده‌است‌. صحن حیاط فضایی مستطیل شکل دارد که با آجرهایی مربع شکل فرش شده ‌است .
در ضلع شرقی این عمارت، ایوانی بزرگ قرار دارد که بر فراز آن سه بادگیر عظیم تعبیه شده، این بادگیرها شامل؛ یک بادگیر مستطیل شکل بزرگ در میانه و دو بادگیر هشت ضلعی در طرفین هستند. بادگیر مستطیل شکل دارای دو دروازه چشمه در طرفین است و به فضای درون ایوان منتهی می‌شود. دو بادگیر دیگر به زیرزمینی که در ایوان واقع شده‌است راه دارند.
ایوان پوششی مسطح دارد و در بخش فوقانی با دو ستون هشت ضلعی و دو نیم سطون و سه قوس گهواره‌ای مزین شده ‌است. فضای طرفین ایوان به صورت دو اشکوبه است. دیوار ضلع غربی عمارت با پنج طاق نمای عمیق و مرتفع تزیین شده، این طاق نماها دارای رسمی بندی‌هایی گچی هستند. در ضلع جنوبی و شمالی بنا، ورودی چند اتاق به چشم می‌خورد‌ که در بخش بالا و اطراف ورودی‌ها، طاقچه‌ها و طاقنماهایی زیبا ساخته شده ‌است‌. در گوشه شرقی بنا حوض‌خانه قرار دارد.
حوض‌خانه فضایی هشت ضلعی دارد که حوض دایره‌ای کوچکی در مرکز آن ساخته شده است. این فضا با کلاه فرنگی زیبایی پوشیده شده و تزئینات رسمی‌بندی هنرمندانه‌ای دارد. زیرزمین عمارت که حکم سردخانه را داشته، فضایی مستطیل شکل دارد که با قوسی خفیف و آجرهای خفته و راسته اجرا شده است. در ضلع شمال شرقی منزل که مشرف به کوچه‌ای کم عرض است ساباطی به طول هجده متر ساخته شده که دیوارهای ساباط با بیست طاق‌نمای ظریف تزئین شده‌است. مصالح به کار رفته در منزل و ساباط مستوفی خشت خام و در قسمت‌هایی آجر با ملات گل و گچ است.

قلعه دختر، روایتگر تاریخ بشرویه
از جمله قدیمی‌ترین آثار بشرویه قلعه‌ای است که در دوازده کیلومتری غرب بشرویه در مجاورت آسیاب آبی معروف به آسیاب دهنه، بالای کوهی به ارتفاع 400 متر از سطح زمین واقع شده و به نام قلعه دختر معروف است.
این قلعه بالای قله‌ای مخروطی‌شکل قرار گرفته و از سه طرف مشرف به پرتگاه است که تقریبا غیر قابل عبور بوده و فقط از سمت جنوبی به آن، راه عبور سختی وجود دارد.
در خصوص سابقه‌ تاریخی این قلعه می‌توان گفت که قلعه‌ی مزبور در زمره سلسله قلاعی است که به همین نام از دوران ساسانی باقی مانده‌اند و نمونه‌هایی از آن در دیگر شهرهای ایران همچون قلعه دختر فیروزآباد، قلعه دختر بین مشهد و تربت حیدریه، قلعه دختر بجستان و قلعه دختر شوشتر است. به گونه‌ای نوعی از بناهای متعدد دیگر است که در نقاط مختلف ایران، آذربایجان، هندوستان و لبنان وجود دارند و همگی از نظر ساخت بالای بلندی‌ها و نقاط صعب‌العبور قرار دارند.
اغلب این بناها شیوه‌ی معماری مربوط به قبل از اسلام و خصوصا عهد ساسانی را دارا بوده و بیشتر جنبه‌ی مقدس و دفاعی داشته‌اند. گفته می‌شود که این قلعه در دوران نفوذ اسماعیلیان مورد استفاده آنان بوده باشد.
شهرستان بشرویه با طبیعت و بناهای تاریخی بی نظیرش می‌تواند پایان هفته خوبی را برای گردشگران در فصل بهار فراهم کند.
تهیه و تنظیم: زهرا حمیدی
انتهای پیام





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

10 تخته فرش قیمتی در مرز دوغارون کشف شد

دیدارمدیر کل بنیاد شهید وامور ایثارگران خراسان جنوبی با فرماندار سرایان

دمای هوا در خراسان جنوبی افزایش می یابد

پرونده های مختومه تعزیرات حکومتی خراسان جنوبی افزایش یافت

پیکر شهید مدافع حرم در بارگاه منور رضوی تشییع شد

30 گروه جهادی دانشجویی به مناطق محروم خراسان جنوبی اعزام می شوند

بازدید معاون فرماندار از طرح های اشتغالزایی روستایی سطح شهرستان

آماده باش تیم‌های کنترل فشارخون از ساعت 7:30 تا 21/ سبک زندگی عامل ابتلا به فشار خون

بستر حوادث، نیازمند تجهیز امکانات است

230 سری جهیزیه در خراسان جنوبی توزیع شد

همکاری کمیته امداد خراسان شمالی و هلال‌احمر برای حمایت از فرزندان ایتام و محسنین

افتتاح نخستین مرکز نیکوکاری دانش‌آموزی در خراسان شمالی

بهره گیری از حیات وحش برای گردشگری/ حیوانات استان کم نظیرند

وضعیت جوی خراسان رضوی در روزهای آینده

سه شنبه بدون خودرو با رکاب زنی مدیران شهری و اعضای شورای شهر مشهد

سلامتکده طب سنتی ویژه بانوان در مشهد فعال شد

وزش باد شدید در خراسان رضوی تداوم دارد

2943 روستای شمال شرق کشور ازخدمات پایه ارتباطی بهره مند شدند

افزایش آگاهی و آموزش جوانان و بانوان از معضلات مصرف مواد مخدر

برپایی 690 پایگاه برای اوقات فراغت آموزش و پرورش خراسان شمالی

بار آلودگی فاضلاب بهداشتی مشهد بالاتر از حد استاندارد است

هوای مشهد سالم است

پرسش عضو شورای شهر مشهد از شهردار

ساخت دیوار حفاظتی در محوطه تاریخی ریوی آغاز شد

آسیب‌ اجتماعی در مدارس را رصد می‌کنیم/کمبود مشاور در آموزشگاه‌ها

کارگروه ویژه مسئول مهار فاضلاب خاکستری در حاشیه شهر مشهد شد

خانواده ها برای پیشگیری از اعتیاد"نه گفتن" را به فرزندان خود آموزش دهند

302 کیلوگرم مواد مخدر در ورودی مشهد کشف شد

واژگونی خودرو در سبزوار 10 مصدوم داشت

پوشش تلفن همراه در روستاهای خراسان شمالی به 67 درصد رسید

بعد از پدیده پرونده میزان روی میز قاضی قرار می گیرد

مدیرعامل شرکت پدیده درگذشت

«تله‌سیژ» و «قطار» در کوهسنگی ساخته می‌شود

شهرداری برای تکمیل خط دو قطارشهری 500 میلیارد تومان وام می‌گیرد

بنا و موقعیت تئاتر شهر در راستای موقعیت بازآفرینی مشهد نیست

افزایش 19 درصدی بهای سرویس مدارس

بی‌توجهی به اخلاق مدنی شهرهای ایران از سال 1345 تا کنون

افزایش همسرآزاری در خراسان جنوبی/ 32 پرونده قصور پزشکی ثبت شد

پاسخ علنی شهردار مشهد به سئوال یک عضو شورا

ضرورت استاندارد سازی مدارس غیر دولتی در خراسان شمالی

تسلط بر واژه‌ها نسخه کلیدی گسترش فرهنگ بسیجی است

هدف از پروژه‌های شهری جز پاسخگویی به نیاز مردم نیست/ نگاه انسان‌محور و توسعه‌محور همسو با هم پیش می‌رود

نمایشگاه طراحی پوستر طوفان شن در بیرجند گشایش یافت

19 باند حمل و توزیع مواد مخدر در خراسان جنوبی منهدم شد

تعریض خیابان ارتش بیرجند آغاز شد

پیش بینی برداشت 16 هزار تن انگور از تاکستان‌های خراسان جنوبی

آغاز به کار هسته محرومیت‌زدایی باهدف استفاده از ظرفیت نخبه‌ها در خراسان شمالی

هتلینگ بخش جراحی بیمارستان تامین اجتماعی بجنورد آماده بهره برداری

سیگار مختل کننده عامل پیشگیری از بیماری های قلبی

19باند مواد مخدر در خراسان جنوبی منهدم شد/افزایش کشفیات صنعتی