پیام خراسان

آخرين مطالب

جشن چله تابستان مقالات

جشن چله تابستان

  بزرگنمايي:

پیام خراسان - بیرجند - 10 مرداد ماه چهلمین روز از فصل تابستان است که ایرانیان از جمله مردم خراسان جنوبی در گذشته این روز را جشن گرفته و آن را جشن چله تابستان یا چله «تموز» می نامیدند.

جشن چله تابستان یا جشن «نوروز بل»، حکایت از یک جشن بزرگ در میانه های فصل تابستان در ایران باستان را دارد.
در قدیم روزهای بعد از نوروز را به دو چهل تقسیم می‌کردند، 40 روز اول که چله معتدل است و 40 روز بعد که روزهای گرم است و نیز بعد از چله دوم چله تموز شروع می‌شود که داغ ترین روزهای سال است.
«چله بزرگ» یکی از جشن‌های ایرانی بوده که امروز فراموش شده، اما در برخی از مناطق خراسان جنوبی طولانی‌ترین روز سال با عنوان چله تموز هنوز در بین کشاورزان مطرح می شود.
در خراسان جنوبی از اول تیرماه تا دهم مردادماه را «چله تموز»، از دهم مرداد ماه تا آخر این ماه را «چله خرد»، از اول دی‌ماه تا دهم بهمن ماه را «چله کلو»، از دهم بهمن‌ماه تا آخر این ماه را «چله خرد» می‌گویند.
پس از اسلام آیین چله تابستان در زمان دیلمیان که خود را وارث حکومت‌هایی مانند اشکانیان و ساسانیان و هخامنشیان می‌دانستند رونق گرفت و به نام «نوروز بل» میان مردم رواج پیدا کرد.
در زمان قدیم در این فصل کشاورزان توان پرداخت باج و خراج را داشته و می توانستند با فروش محصول خود زندگی‌شان را سامان دهند و از همین رو سال نوی خود را در این زمان برگزار می‌کردند.
در این جشن 10 مرد با کلاه و شلوار خاص به میدان می‌آیند و دور تا دور آتش چرخیده و نوازنده‌های محلی موسیقی را با شدت و شور می‌نوازند.
بنا به روایتی دیگر فلسفه آیین نوروزبل را «آئین خراجی» دانسته‌اند به این معنا در این زمان که کشاورزان گندم خود را درو کرده و به بازار عرضه می‌کردند و از گوسفندان خود شیر و دیگر محصولات لبنی را به دست آورده، خراج یا مالیات خود را به ارباب تحویل داده و سهم خود را برداشت می کردند.
برای سپاسگزاری از اهورامزدا در نوروز بل، دور یکدیگر جمع می‌شدند و به شکرانه نعمت آتش روشن می‌کردند و سال جدید «خراجی» را به یکدیگر تبریک می‌گفتند.
امروزه نیز زرتشتیان در 12 تا 16 مرداد ماه به گونه‌ای دیگر به اجرای این جشن می پردازند و همه در یزد به زیارتگاه پیر نارکی می‌روند و با سرود و نیایش اهورامزدا را به فردید دادن مهر و نعمت و زندگی می‌ستایند و سرودهایی از اوستا را زمزمه کرده و به نیایش اهورامزدا «خداوند یگانه» می‌پردازند.
تقویم سنتی ایران از وجود چهار چله حکایت دارد
مسئول حوزه پژوهش و مطالعات اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان جنوبی در گفت و گو با خبرنگار ایرنا گفت: گاه شماری تقویم سنتی ایران حکایت از وجود چهار چله در سال دارد.
سید احمد برآبادی افزود: 2 چله بزرگ وکوچک در زمستان وجود داشته چله بزرگ از اول دیماه تا دهم بهمن ماه و چله خرد از دهم بهمن تا آخر بهمن ماه است.
وی یادآور شد: چله بزرگ تابستان از تیرماه شروع و تا 10 مرداد ادامه داشته و چله کوچک از 10 مرداد تا انتهای مرداد ماه ادامه داشته است.
وی تصریح کرد: در چله بزرگ یا چله تابستان در گذشته ها جشن هایی برگزار می شده، در منطقه خراسان جنوبی چله زمستان و تابستان به لحاظ باور با هم در ارتباط بوده به طوری که مردم در چله زمستان برای در امان ماندن از گرمای چله تابستان، هندوانه می خوردند.
وی اضافه کرد: در چله تابستان کشاورز محصول خود را بدست آورده و از آن بهره مند می شده به همین دلیل این چله برای مردم در گذشته فرخنده بوده است.
وی تاکید کرد: هرچند در حال حاضر مدرکی بر وجود جشن چله تابستان در خراسان جنوبی وجود ندارد اما در گاهشماری و ایران قدیم این جشن برگزار می شده است.
7559 * 6054





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

راهبرد «خیمه بزرگ»، طنابی بر گلوی اصلاحات

مدیریت میدانی و میان مردم

سازهایی که در پیاده رو آهنگ بلاتکلیفی می نوازد

عناوین روزنامه های خراسان رضوی در 23 مرداد

نیمه پنهان فرزان

انتخاب رشته ترفندی برای سرکیسه کردن داوطلبان ورود به دانشگاه

این منورالفکران خناس و مکاره...

«زن آقا» روایتی از زندگی طلاب

داورزن؛ سرزمین آبشار و کویر

عناوین روزنامه های خراسان رضوی در پانزدهم مرداد

عناوین روزنامه های چهاردهم مرداد خراسان رضوی

عناوین روزنامه های خراسان رضوی در دوازدهم مرداد

خاطرات مرد شنی

روایت زن کارآفرین خراسان‌شمالی از تعدیل شدن در اداره تا نان رساندن به 700 نفر در سال

چگونه گوش خوبی باشیم؟

داغ کرم گلوگاه بر مزارع انار

پای قوانین در میدان معادن لنگ می زند/گلایه معدن کاران از مجریان

نیزارهای اترک، پای در آب و سر در آتش

سرنوشت اتحادیه هتلداران خراسان رضوی در انتظار تعیین تکلیف قانونی

خودنمایی به قیمت جان

دستان پرتوان

تحریف شناختی چیست و باید با انسان‌های منحرف چه کنیم؟

لذت آفتاب کویر در خنکای باغ و عمارت+عکس

بیابان لوت سه سال پس از جهانی شدن

«خورشید» نردبانی برای توسعه/ 3 میلیارد درآمد از 320 روز آفتابی

کشت گلخانه ای راهی برای رونق تولید و حفظ آب

تن رنجور میراث فرهنگی زخمی یادگاری نویسی

سهم مشهدی ها از زیارت حرم مطهر رضوی

عناوین روزنامه‌های بیست و چهارم تیر ماه خراسان رضوی

مراقب باشید مشمشه نگیرید

پلاکاردهایی از جنس خواسته‌ها/ فریادهایی که شنیده نشد

آیا قیمت موبایل به ثبات می‌رسد؟

بی مهری، کمر "کمرمقبولا" را خم کرده است

بیابان، بومی از هزار جلوه زیبا

مدلینگ کودکان در وبگردی لاکچری مادران

صاحبخانه خوب

مجموعه تاریخی مفخم بجنورد با نوروز رخ می‎نماید

اکسیر اشتغال در گلخانه‌ها

از آبادی‌های باصفا تا اَبَرروستاهای حاشیه مشهد

عناوین روزنامه های شانزدهم تیر ماه خراسان رضوی

حرکت پرشتاب برای تداوم توسعه استان ها

خشونتی که در فرهنگ ایرانی رخنه می‌کند

عناوین روزنامه های پانزدهم تیر ماه خراسان رضوی

سرهای تراشیده زخم‌های بیش‌تری دارند

فریاد سرخُنگ از گردشگری بدون زیرساخت

بذر مهربانی در«گل نی»گل داد/ارمغانی به طعم عسل برای کودکان ذکری

موانع داخلی و خارجی رشد صنعت در خراسان رضوی

سَراب ترسالی

عناوین روزنامه های خراسان رضوی در یازدهم تیر ماه

چگونگی مقابله با موج گرما در پاریس