پیام خراسان

آخرين مطالب

نگاهی به آمار بالای ازدواج‌ کودکان در استان خراسان رضوی؛

در زیر سُم اسب سفید رویاها مقالات

  بزرگنمايي:

خراسان آنلاین - آمار اعلام‌شده از سوی معاونت امور زنان و خانواده ریاست جمهوری، می‌گوید خراسان رضوی، رتبه اول در ازدواج کودکان را دارد؛ كودكانی كه بازی‌های كودكانه‌شان یك‌باره جدی می‌شود و رنگِ زندگی مشترك پیدا می‌كند؛ دخترانی كه عروسكشان، تبدیل به فرزندی واقعی می‌شود.
به گزارش ایسنا- منطقه خراسان، چندی پیش آمار تكان‌دهنده‌ای از ازدواج كودكان در خراسان رضوی منتشر شد؛ بر این اساس خراسان رضوی با ثبت 6759 مورد ازدواج کودکان در رتبه اول كشور قرار گرفت. موضوع ازدواج كودكان از چند منظر قابل بررسی است: تبعات روانی این ازدواج، تاثیر آن بر جامعه، خلأهای قانونی و آموزشی كه كودكان هیچ‌گاه برای آشنایی با مسائل جنسی به صورت كامل نمی‌بینند و گاهی نیز ممكن است، به صورت حاملگی‌های ناخواسته نمود پیدا كند.
برای گزارش‌های مختلف وقتی به روستاها می‌روم گاه با مادران كوچكی مواجه می‌شوم كه فرزند خود را در آغوش كشیده‌اند. در مطب پزشكان متخصص زنان و زایمان و ماماها با كودكانی رو‌به‌رو می‌شوم كه در ماه‌های حاملگی، انتظار آمدن فرزندشان را به دنیا می‌كشند. در چشمان برخی از آن‌ها حس نامأنوسی دیده می‌شود؛ گو این كه هنوز حضور موجودی دیگر در بطن آن‌ها برایشان تعریف‌شده نیست.
ازدواج‌های زودهنگام دلایل مختلفی می‌تواند داشته باشد، اما پیامدهای آن گاه غیرقابل پیش‌بینی است. عروس‌های كوچك شهر، عروس‌های كوچك این سرزمین، بی‌مقدمه وارد یك مرحله جدید زندگی می‌شوند، لباس سپید می‌پوشند و آینده‌شان در هاله‌ای از ابهام با عقیم‌ماندن تمام رویاها و دغدغه‌های كودكی، روزهای تاریكی را رقم می‌زند.
درباره این موضوع سراغ كارشناسان حوزه‌های مختلف رفتم و درباره پیامدهای ازدواج زودهنگام، به‌ویژه برای دختران پرسش كردم. در ادامه نظرات این كارشناسان را خواهید خواند.
تمام افراد زیر 18 سال کودک به حساب می‌آیند
ناهید مهروش، مدرس دانشگاه و كارشناس‌ارشد روانشناسی در گفت‌وگو با ایسنا می‌گوید: ازدواج زودهنگام بر اساس تعریف سازمان ملل هر نوع ازدواجی است که زیر سن 18 رخ می‌دهد؛ به طوری که دختر از نظر جسمی و روانی برای ازدواج و فرزندپروری آماده نیست. بر اساس کنوانسیون حقوق کودک، تمام افراد زیر 18 سال کودک به حساب می‌آیند. 
وی اضافه می‌کند: این یک معضل جهانی است و به دلایل متعددی در کشور ما و به‌ویژه در استان‌هایی مانند خراسان رضوی نیز ازدواج در سنین پایین رواج بسیاری دارد؛ به‌عنوان نمونه در 9 ماه اول سال 1395 بر اساس آمار ثبت احوال، 181 هزار و 135 دختر زیر 19 سال ازدواج کرده‌اند که حدود 34 درصد ازدواج‌های این مدت را شامل می‌شود.
بچه‌هایی كه بچه‌دار می‌شوند و هویتی كه گم می‌شود
وی درباره پیامدهای این نوع ازدواج‌ها عنوان می‌كند: برخی معتقدند برای پیش‌گیری از بروز آسیب‌های اجتماعی در دختران، باید آن‌ها را در ابتدای بلوغ به سمت ازدواج سوق داد؛ درحالی‌که می‌دانیم ازدواج راه‌کار مناسبی برای پیش‌گیری و درمان نیست و نمی‌شود به بهانه پیش‌گیری از آسیب‌های اجتماعی، آسیب جدی‌تری فراروی دختران قرار داد. 
مهروش با بیان اینکه «همیشه مشکلات بین همسران مربوط به بعد ازدواج نمی‌شود، بلکه بسیاری از مشکلات می‌تواند به نوع ازدواج مرتبط باشد»، اظهار می‌کند: دختری که از نظر عقلی، هیجانی و اجتماعی بلوغ کافی ندارد و رشد او فقط با توجه به بالیدگی جنسی تشخیص داده می‌شود، در نهایت می‌تواند کارکرد جنسی داشته باشد و این‌گونه است که با بچه‌هایی مواجه می‌شویم که بچه‌دار شده‌اند و در ایفای نقش‌های خود سر در گم مانده‌اند.
وی ادامه می‌دهد: به این ترتیب سلامت نسل‌ها به خطر می‌افتد. آمار طلاق و به‌تبع آن آسیب‌های اجتماعی افزایش می‌یابد. روابط فرازناشویی شکل می‌گیرد و اختلالات روانی سر باز می‌کند و اعتیاد، خودکشی و... بروز می‌نماید.
مهروش اضافه می‌کند: گروهی نیز برای کاهش سن ازدواج و ترویج ازدواج، ازدواج‌های زودرس را پیشنهاد می‌کنند؛ درحالی‌که ازدواج موضوع بسیار پیچیده‌ای است و پیش‌بینی نسبی خیر یا شر بودن آن به بررسی فاکتورهای زیادی نیاز دارد و سن تنها یکی از آن معیارهاست. 
وی با اشاره به اینکه «روان شناسان معتقدند بازه سنی 12 تا 18 سال زمان کسب "هویت" در افراد است»، توضیح می‌دهد: چگونه می‌توان از دختر یا پسری که نمی‌داند کیست و از زندگی چه می‌خواهد، انتظار داشت که انتخاب کند همسر چه کسی باشد؟ تا زمانی که جامعه به وجود یک جوان به‌عنوان سرمایه اجتماعی اهمیت ندهد و سازوکار کمک به او برای ساخت هویت فردی مستقل و شایسته را در دستور کار قرار ندهد، هر راهکاری در تلاش برای ایجاد هویت خانوادگی، اجتماعی، ملی، مذهبی، فرهنگی و... مردود است و نتیجه آن پرورش افرادی است که فاقد پایگاه هویتی موفق و فاقد ثبات در تصمیم‌گیری هستند و صرفاً از این شاخه به آن شاخه می‌پرند. 
ازدواج زودهنگام ستم به نسل آینده است
این مشاور امور خانواده و زنان می‌گوید: برخی بزرگ‌سالان با تفکر عوام‌گرایانه معتقدند در گذشته اکثر دختران و پسران در سنین کم ازدواج کرده‌اند و مشکلی پیش نیامده؛ پس در حال حاضر توجه به متغیرهای ازدواج ایمن، سخت‌گیری و مته‌به‌خشخاش‌گذاشتن است. 
مهروش با بیان اینکه «مغایرت‌های زمان بسیاری از مدل‌های زندگی فردی و خانوادگی را تحت تاثیر خود قرار داده است»، می‌گوید: رعایت سنت‌های اجتماعی و خانوادگی در امر ازدواج، بدون درنظرگرفتن آسیب‌های ناشی از آن، ستم به نسل‌های آینده است. دلایل دیگری نیز دراین‌باره وجود دارد از جمله ایجاد پشتوانه مالی، عاطفی و... برای دختران بی‌سرپرست که خود جای بحث دارد. نمی توان «اسب سفید رویاها» را در ازدواج که یک سیستم تعاملی بسیار پیچیده است، جستجو کرد.
از این روانشناس درباره بهترین راه برای پیشگیری از وقوع چنین ازدواج‌هایی به لحاظ روان‌شناختی می‌پرسم، وی اظهار می‌كند: به نظر می‌رسد آگاهی عمومی نسبت‌به امر ازدواج و مؤلفه‌های ایجاد ازدواج ایمن بسیار کم است و این نگاه ساده‌انگارانه منجر به بروز ازدواج‌های نامناسب و افزایش آمار جدایی در کشور شده است. 
مهروش می‌افزاید: بنابراین بهتر است رسانه‌ها و آموزش‌وپرورش، نسبت‌به روشن‌سازی اذهان در مورد «ازدواج خوب» تلاش نمایند. همچنین آسیب‌شناسی بلوغ در مدارس، آموزش داده شود تا دختران و پسران نوجوان، علائم فیزیولوژیکی که نیاز به ازدواج را مطرح می‌نمایند، بشناسند و خویشتن‌داری را تا ایجاد آمادگی کافی برای ازدواج تمرین کنند.
وی با تاکید بر اینکه «همان‌طور که از بچه‌ها در مورد نرفتن به مدرسه، انجام‌ندادن تکالیف، خوردن داروها و... نظرخواهی نمی‌کنیم، در مورد میل به ازدواج نیز نظر آن‌ها تنها تمایل آنی است که مسئولیت نتایج آن بر عهده بزرگ‌ترهاست»، ادامه می‌دهد: باید در قوانین کشور برای تشخیص بلوغ دختران زیر سن قانونی برای ازدواج تجدیدنظر گردد تا هیچ کودکی قبل از پختگی عقلی، روانی، عاطفی و اجتماعی و فقط به خاطر بلوغ جسمی، محکوم به انتخاب کودکانه نشود.
نقض حقوق كودكان و دامن‌زدن به آسیب‌های اجتماعی
در ادامه گزارش خود نظر یك جامعه‌شناس را درباره اثرات ازدواج زودهنگام بر جامعه پرسیدم.
عبدالرضا قندهاری، كارشناس‌ارشد جامعه‌شناسی در گفت‌وگو با ایسنا می‌گوید: اولین مسأله كه در این زمینه وجود دارد، نقض حقوق کودکان است که در مورد ازدواج‌های دختران کم‌سن‌وسال اتفاق می‌افتد. کودک در سنی که هنوز نیاز به محبت والدین، بازی و تفریح و لذت‌بردن از کودکی دارد، بار مسئولیت زندگی بر عهده‌اش گذاشته می‌شود و موضوع دوم نیز دامن‌زدن به آسیب‌های اجتماعی و بازتولید آن است.
وی این موضوعات مطرح‌شده را این‌گونه توضیح می‌دهد: اگر دقت کنیم بخش اعظم این ازدواج‌ها در خانواده‌هایی اتفاق میفتد که دچار فقر فرهنگی و اقتصادی هستند. این‌گونه ازدواج، منجر به بازتولید فقر اقتصادی و فرهنگی در خانواده‌ای جدید می‌شود. همچنین کودکی که در این سن‌وسال ازدواج می‌کند، وقتی بالغ‌تر و به‌تبع عاقل‌تر شد، متوجه می‌شود که چه ظلمی بر او شده و از بسیاری موهبات زندگی محروم شده و احساس نارضایتی از زندگی به فرد دست می‌دهد که این نارضایتی در بسیاری از موارد منجر به جدایی و گاه خیانت به همسر می‌شود.
مشکلات عدیده دختران کم‌سن‌وسال، پس از طلاق
مهدیه لعل‌اقبالی، کارشناس‌ارشد فقه و حقوق نیز در گفت‌وگو با ایسنا می‌گوید: در بین مواردی که برای طلاق توافقی مراجعه می‌کنند، تعداد دختران زیر سن قانونی بسیار زیاد است.
وی که كار مشاور حقوقی در امر طلاق‌های توافقی ارجاعی از دادگستری را انجام می‌دهد، در این زمینه بیان می‌کند: مشکل آن‌جاست که معمولاً این دختران با بذل‌بخشی تمام مهریه خود، با مشکلات مالی عدیده‌ای برای زندگی بعد از جدایی مواجه می‌شوند و به دلیل سن پایین، در بیشتر موارد تحصیلات خود را ناتمام گذاشته‌اند و گاهی حتی دیپلم نگرفته‌اند.
لعل‌اقبالی ادامه می‌دهد: بنابراین برای پیداکردن شغلی که بتوانند به‌وسیله آن استقلال خود را بعد از جدایی حفظ کنند، مشکل دارند. ادامه‌دادن تحصیلات و پیداکردن شغل مناسب و به‌دست‌آوردن استقلال مالی، تنها چند مورد از مشکلات عدیده‌ای است که دختران کم‌سن‌وسال، پس از جدایی، با آن مواجه می‌شوند. 
این کارشناس ارشد فقه و حقوق تصریح می‌کند: درواقع گاهی نیز شاهد آن هستیم كه مرد به زن حق طلاق را در دفتر اسناد رسمی می‌دهد که معمولاً مردان در مقابل دادن این حق، امتیازات زیادی از زن می‌گیرند؛ ازجمله شرط می‌گذارند که در مقابل، باید زن، از نفقه معوقه و مهریه گذشت و آن را بذل کند تا به او حق طلاق دهد.
آنچه در این گفت‌وگوها خواندید، پیامدهایی است كه ازدواج زودهنگام برای كودكانی كه هنوز دوران بازی خود را تمام نكرده‌اند با آن مواجه می‌شوند. باید توجه داشت، این مسائل به خودِ فرد منتهی نمی‌گردد، بلكه گاه وقتی كودكی از آموزش‌های اولیه جنسی بی‎بهره می‌ماند و زیر بار مسئولیت همسری كمر خم می‌كند، با به‌وجودآمدن یك فرزند زیر بار مسئولیت سنگین مادری كمرش خواهد شكست و پس از آن جامعه نیز مورد تهدید قرار خواهد گرفت.
انتهای پیام




نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

افزایش قیمت بنزین شایعه است

آیا انرژی‌های پاک به طبیعت آسیب می‌رسانند؟

ازدواج‌های خاکستری/ بیماران تالاسمی بخوانند

زنان قربانی موج سوم ایدز

نگهداری 6 هزار معلول در مراکز بهزیستی/ برای بیماران اوتیسم جا نداریم

بارندگی خوب بود اما کافی نیست

ویژگی‌های شخصیتی سالم کدامند؟

گبه‌، دست بافتی که در گریز از تکرار جان می‌گیرد

آیا کشتن سگ توسط شهرداری‌ها قانونی‌ست؟/حیوان‌آزاری مقدمه انسان‌آزاری‌ست

سکته مغزی قابل درمان است

میاندشت جاجرم، تنها زیستگاه مولد یوز ایرانی

پنبه کاران مانه و سملقانی از مشکلات خود می گویند

دولت در حوزه مسکن اقدام کنترلی انجام نداده است

چرا حرف حق تلخ است؟

مراقب باشید، تب مالت در کمین است!

علایم مسمومیت با گاز co چیست؟

نحوه استفاده صحیح از دستگاه های کارتخوان(POS)

برد-برد، اما طرفین همچنان ناراضی

پرفشاری خون قاتل خاموش

کشورهای با حمل‌ونقل شهری مناسب برای معلولان

اسطوره چیست؟

بایدها و نبایدهای انجام ورزش در دوران بارداری

چوب‌هایی لای چرخ تولید/ مسئولان چه می‌کنند؟!

تهماسب؛ شاه نامهربان با اهل هنر

/گزارش/ گلستانی که با نبود بازار گل پژمرده می شود

حل چالش کسب مدارک‌ درجه اول در بریتانیا

«کال‌جنی» از چله‌نشینان یکتاپرست تا گردشگران

«پل سزان» و نقاشی به مثابه هارمونی متناسب با طبیعت

مشهد در تکاپوی اربعین و دهه پایانی ماه صفر

پایبندی به اخلاق شرط توسعه کارآفرینی

ایل راه های زخمی و عشایر دل خون شده

روستائیان قلب تپنده روستا

روزگار شبانی

مراقب دنیای زیبای کودکان باشیم

ماتِ زندگی...

ماجرای پساب تصفیه شده ای که روانه کشف رود می شود

باز آمد بوی ماه مهر، بوی ماه مدرسه

«لهوف»؛ روایت جنگ و اسارت کاروان کربلا

تجارت سم عقرب از رویا تا واقعیت

چالش های دولت الکترونیک

الیت گران‌تر می‌شود؟

کاوش فقط در 5 درصد محوطه های تاریخی استان

آب به آبادی رسید

پسته دهن بسته

زمان ارسال مقالات به دوره «مسجد تمدن ساز» تمدید شد

تشکلهای محیط زیستی خواستار توقف پروژه کمربند جنوبی مشهد شدند

توسعه فرودگاه مشروط شد

درباره عروسی کُرمانجی

زائرانی بی بازگشت

چند صفحه «قانون» در تبعید...